Chương 5: Đêm Bão

Con thuyền hạ thủy vào một buổi sáng không có gió.Nó nổi.Tối hôm đó, lão Tư ngồi bên đống lửa, hai tay chắp trên đầu gối, nhìn chăm chăm vào thân thuyền đen sì dưới ánh trăng. Lão không nói gì suốt cả bữa cơm. Đến lúc mọi người tản đi, lão mới bảo Thiên:— Tôi đóng thuyền ba mươi năm. Đây là con thuyền đầu tiên tôi không dám tin là của mình.Hà Mậu giữ lời. Ba mươi ngày sau hắn tới, mang theo mười thỏi sắt, hai chục bao lúa và mấy tấm vải. Hàng xuống thuyền nhanh gọn: muối trắng, cá khô, mấy chục xâu cườm thủy tinh Đại làm, và cả một hộp gỗ nhỏ đựng những lọ tinh dầu. Đích đến là Lâm Ấp, nơi Hà Mậu nói có người sẵn sàng trả giá cao cho cả ba thứ.Đi chuyến này có mười tám người. Thiên, Ba, hai con trai lão Tư, và những người Ba đã chọn từ mấy xóm ven biển. Trong số đó có một người đàn ông gầy, da nứt nẻ như vỏ cây, tên Tám Gió. Ông ta sáu mươi tuổi, từng đi thuyền buôn tới tận Nhật Nam, và là người duy nhất trên thuyền thật sự biết đọc một chuyến đi dài.Ngày đầu, Thiên nôn đến mật xanh. Ngày thứ hai, anh vẫn nôn. Ngày thứ ba, Ba ngồi xuống bên cạnh, đưa cho anh một miếng gừng.— Ngậm đi. Nhìn xa, đừng nhìn sóng.— Anh không say sao?— Tôi sinh ra trên thuyền thúng, ông Thiên.Đến ngày thứ năm, Thiên đã đi lại được. Anh đứng ở mũi thuyền, nhìn mặt biển phẳng, xanh thẫm, không một bóng buồm nào xa gần. Anh nghĩ: đây là con đường mà rồi sẽ có hàng trăm con thuyền đi. Và anh không biết vì sao, nghĩ vậy mà ngực anh nhẹ hẳn.Sáng ngày thứ sáu, Ba là người thấy trước.Ông đứng ở mạn thuyền từ lúc trời còn tối, không nói gì, chỉ nhìn ra phía đông. Khi Thiên ra hỏi, Ba chỉ tay.— Nước đổi màu rồi.Thiên nhìn. Nước biển đã chuyển từ xanh thẫm sang một màu xám đục, như bị khuấy lên từ dưới sâu. Một đàn chim biển bay thấp sát mặt nước, xuôi về phía bờ, không đàn nào quay đầu.— Tám Gió, — Ba gọi.Người lão thủy thủ bước ra. Ông ngước nhìn trời, nhìn chim, rồi nhìn sóng. Những đợt sóng dài, chậm, sâu, từ phía đông lừng lững kéo tới, không theo hướng gió.— Sóng lừng, — Tám Gió nói. — Từ xa tới. Có bão lớn ngoài khơi.Thiên lạnh người. Anh đã đọc về điều này. Sóng lừng đến trước bão hai, ba ngày, như một thứ thông điệp từ xa.— Còn bao lâu?— Hôm nay. Nhiều nhất là tới đêm.Bầu trời đã chuyển màu. Buổi chiều, ráng đỏ quạch như máu loãng. Đám thủy thủ nhìn nhau, không ai hé răng.— Chạy vào bờ thôi, — một người nói. — Bờ Tây gần nhất.— Bờ Tây toàn đá ngầm, — Tám Gió đáp. — Gió này sẽ đẩy mình thẳng vào đó. Vào bờ là chết chắc.— Vậy thì làm sao?Tám Gió quay sang Thiên. Cả thuyền đều quay sang anh. Thiên hiểu họ không đòi anh cứu họ. Họ chỉ muốn biết người đứng đầu có hiểu chuyện gì đang xảy ra không.Anh hít một hơi dài.— Không vào bờ. — Anh nói. — Ở lại giữa biển. Hạ buồm, chỉ để lại cánh nhỏ. Dùng tấm buồm cũ làm neo nổi, thả sau đuôi, giữ mũi thuyền hướng thẳng vào sóng. Chằng chặt hàng. Và tất cả xuống khoang.— Xuống khoang? — Tám Gió nhíu mày. — Bình thường người ta buộc mình trên boong.— Boong thì sóng cuốn. Khoang có vách ngăn.Tám Gió nhìn anh rất lâu. Rồi ông gật đầu, chậm, như người chấp nhận đánh cược.Cơn bão đến vào lúc trời tối hẳn.Tiếng gió đầu tiên nghe như tiếng người ta xé vải, xa xa. Mười phút sau, nó gầm lên ngay trên đầu. Sóng dâng cao hơn cả cột buồm, mỗi lần thuyền trồi lên đỉnh là một lần tim Thiên ngừng đập, mỗi lần rơi xuống là cả khoang thuyền rung lên như bị đánh.Anh ngồi co trong khoang giữa, hai tay bám vào thanh ngang, nghe tiếng gỗ rên rỉ khắp bốn phía. Ai đó đang cầu khấn. Ai đó đang khóc. Một thằng bé trong nhóm thủy thủ, tuổi chưa tới mười sáu, cứ lặp đi lặp lại: “Con muốn về nhà, con muốn về nhà.”Rồi một tiếng nổ trầm vang lên. Cả con thuyền nghiêng hẳn sang một bên.— Thủng rồi! — có người hét. — Khoang trước thủng rồi!Nước tràn vào ngăn đầu thuyền như thác, ào ào, đục ngầu. Thiên nhào tới cửa vách ngăn, dùng hết sức đóng sầm lại, chèn chốt, đập thêm một cái nêm gỗ. Nước dội lên mặt vách. Gỗ rung nhưng không vỡ.Anh đứng thở dốc, tay run, nhìn cái vách gỗ dày tám tấc mà lão Tư đã chọn từng tấm ván. Phía sau nó, cả một ngăn thuyền đang ngập. Phía trước nó, mười tám con người vẫn còn thở.Giữa đêm, khoang thuyền chìm trong bóng tối và tiếng gió. Nhiều người không còn giữ được bình tĩnh. Một gã nắm lấy gáo, bỏ cả việc tát nước, run rẩy lùi vào góc.Thiên đang định đứng dậy, thì có một bóng người đi ngang qua.Ba bước chân vững, tay vịn vào từng thanh gỗ, đi từ khoang này sang khoang khác. Khuôn mặt ông ướt sũng, tóc dán sát trán. Ông dừng trước gã đang run rẩy, cúi xuống, cầm lấy cái gáo, đặt vào tay gã, rồi nắm chặt cả bàn tay lẫn cái gáo.— Nghe tôi. — Giọng ông trầm, đều, đè lên tiếng bão. — Cái thuyền này không chìm được đâu. Thầy Thiên đóng nó để không chìm. Mình chỉ cần giữ cho nước không đầy thêm. Tát. Mỗi gáo là một gáo.Gã nhìn Ba, môi run, rồi gật đầu, bắt đầu tát.Thiên ngồi sững. Anh nghe rõ hai tiếng Ba vừa nói, hai tiếng chưa từng ai gọi anh như vậy. Anh không biết vì sao cổ họng mình nghẹn lại. Ba không nhìn anh, tiếp tục đi sang khoang bên cạnh, nói với từng người một, cùng một giọng, cùng những lời thô mộc, không một chữ triết lý nào.Anh đứng dậy, cầm lấy cái gáo gần nhất, và bắt đầu tát.Bão tan lúc rạng sáng.Gió yếu dần, tiếng gầm thành tiếng rít, rồi thành những hơi thở dài. Khi Thiên trèo lên boong, trời đã hửng xám. Mặt biển vẫn còn cuộn, nhưng sóng đã thấp. Cột buồm còn nguyên. Cánh buồm nhỏ rách tả tơi nhưng vẫn treo đó. Phần mũi thuyền sụp hẳn xuống thấp, ngập nước tới đầu ngăn thứ nhất, nhưng vách ngăn đã giữ.Mười tám người, không thiếu một ai.Tám Gió đứng ở tay lái, hai tay vẫn nắm chặt đến mức các khớp trắng bệch. Ông nhìn Thiên, chậm rãi, rồi làm một việc mà Thiên không ngờ tới. Ông cúi đầu.Không nói gì. Chỉ cúi đầu.Xa xa phía trước, một hòn đảo thấp hiện lên từ màn sương mỏng, rừng dừa xanh thẫm, bãi cát vàng nhạt. Ba đứng ở mũi thuyền, áo ướt dán sát người, tóc rối, nhìn ra đảo. Ông quay lại, không cười, nhưng mắt ông sáng lên một thứ ánh sáng Thiên chưa từng thấy.— Ông Thiên. Thuyền chưa có tên.Thiên nhìn sang lão Tư, vì lão cũng đã đi chuyến này với họ. Lão Tư đang ngồi bệt trên boong, hai tay ôm lấy một mảnh vách gỗ vừa nứt, khóc như một đứa trẻ, không che giấu.Anh nhớ lại đêm trăng khuyết ở vịnh. Nhớ lời Ba nói, rằng đó là đêm người ở xa không thấy mình. Nhớ vầng trăng bị mây nuốt mất một nửa.— Ẩn Nguyệt, — anh nói.Ba thử đọc lại, chậm, như nếm một thứ gì mới.— Ẩn Nguyệt.Gió nhẹ thổi qua mạn thuyền. Trên mặt biển vừa dịu lại, cánh buồm rách khẽ lay, và phía đông, mặt trời đang nhô lên sau lưng họ.