Chương 29: Viện Bảo Tàng

– Anh Quân, cuối tuần này viện bảo tàng có triển lãm về lịch sử tự nhiên. Tôi có hai vé mời, anh đi với tôi không? Coi như... cảm ơn anh đã đưa bé gái đi khám mấy lần.

Quân do dự một chút rồi đồng ý. Anh nghĩ, đi xem triển lãm với Ngọc Anh cũng là một cách để hai người hiểu nhau hơn, mà không phải trong không khí căng thẳng của bệnh viện. Hơn nữa, từ sau chuyện mẫu máu, anh cũng muốn biết Ngọc Anh nghĩ gì về mình, ngoài những câu hỏi về sức khỏe.

Sáng thứ Bảy, hai người gặp nhau ở cổng viện bảo tàng. Ngọc Anh mặc áo sơ mi trắng, quần jeans, khác hẳn với áo blouse trong bệnh viện, nhìn trẻ trung và thoải mái hơn. Quân mặc áo thun, quần kaki, cũng gọn gàng. Hai người đi vào trong, mua nước, rồi bắt đầu xem từng khu trưng bày.

Viện bảo tàng rộng, mát, yên tĩnh. Có khu trưng bày đồ gốm, khu trưng bày sinh vật biển, khu trưng bày côn trùng cổ đại. Ngọc Anh đi trước, giới thiệu cho Quân từng hiện vật, kiến thức của cô về sinh học rất rộng, nói chuyện say sưa. Quân nghe, thỉnh thoảng hỏi lại vài câu, không khí giữa hai người thoải mái hơn anh tưởng.

Tới khu trưng bày hổ phách, Ngọc Anh dừng lại trước một tủ kính đặc biệt. Bên trong là một viên hổ phách lớn, màu vàng mật, trong suốt. Bên trong viên hổ phách, một con muỗi cổ đại nằm im, cánh xòe ra, chân còn nguyên, như thể nó vừa bị kẹt trong nhựa cây cách đây hàng triệu năm và thời gian ngừng lại từ đó.

Quân bước tới gần tủ kính, nhìn vào viên hổ phách. Và đúng lúc đó, trong đầu anh, hệ thống rung lên.

Không phải thông báo bình thường. Không phải một dòng chữ hiện ra. Mà là một cảm giác rung động, như có ai đó gõ nhẹ vào đầu anh, như một hồi chuông cảnh báo. Quân sững người, tay bám vào mép tủ kính.

Trong đầu anh, một dòng thông báo ngắn hiện ra, rõ ràng và khác hẳn mọi lần:

"Phát hiện DNA cổ đại. Cần điều kiện đặc biệt."

Quân đứng chết trân. DNA cổ đại. Con muỗi trong hổ phách này mang DNA của một sinh vật sống cách đây hàng triệu năm. Hệ thống của anh, vốn chỉ sao chép gen của sinh vật hiện tại, vừa phát hiện ra một thứ mà nó chưa từng gặp. Và nó nói cần điều kiện đặc biệt. Điều kiện gì? Tại sao không sao chép ngay được?

Ngọc Anh thấy Quân sững người, tưởng anh mệt, vội hỏi:

– Anh sao vậy? Anh mệt à? Hay anh thấy khó chịu ở đâu?

– Không... không sao. – Quân vội đáp, cố lấy lại bình tĩnh. – Tôi chỉ... thấy viên hổ phách này đẹp quá, nhìn lâu một chút.

– Đẹp thật. – Ngọc Anh gật đầu, nhìn vào tủ kính. – Con muỗi này sống cách đây hàng chục triệu năm, mà vẫn còn nguyên vẹn trong hổ phách. Khoa học gọi đây là một cỗ máy thời gian. Anh nghĩ sao, nếu một ngày nào đó, người ta lấy được DNA từ nó?

Quân cười gượng, không trả lời trực tiếp. Anh không thể nói rằng hệ thống của anh vừa rung lên vì viên hổ phách này, vừa báo rằng DNA cổ đại cần điều kiện đặc biệt. Anh chỉ nói:

– Chắc là khó lắm. Hàng chục triệu năm rồi, DNA còn nguyên được sao?

– Khó, nhưng không phải không thể. – Ngọc Anh đáp, mắt vẫn nhìn viên hổ phách. – Khoa học tiến bộ nhanh lắm. Có những thứ trước đây tưởng không thể, giờ lại thành có thể.

Hai người đi tiếp qua các khu trưng bày khác, nhưng đầu óc Quân đã không còn ở đó nữa. Anh cứ nghĩ về dòng thông báo của hệ thống. DNA cổ đại. Điều kiện đặc biệt. Hệ thống của anh có giới hạn nào mà anh chưa biết? Có những gen mà anh không thể sao chép ngay, dù DNA đang ở ngay trước mắt? Và nếu có kẻ khác cũng biết về viên hổ phách này, cũng muốn lấy DNA cổ đại, thì chuyện gì sẽ xảy ra?

Trước khi ra về, Quân còn quay lại tủ kính hổ phách một lần nữa. Lần này, anh đứng xa hơn một chút, không chạm tay vào kính. Hệ thống không rung lên nữa. Có lẽ nó chỉ báo một lần khi phát hiện DNA cổ đại, rồi thôi. Quân nhìn viên hổ phách, nhìn con muỗi nhỏ bé bên trong, và tự hỏi: con muỗi này, hàng chục triệu năm trước, đã từng hút máu của sinh vật gì? Và DNA của nó, nếu có ai lấy được, sẽ mở ra những chuyện gì? Những câu hỏi đó, anh chưa có lời đáp, nhưng anh biết chúng sẽ còn quay lại với anh, không phải hôm nay thì ngày khác.

Chiều hôm đó, chia tay Ngọc Anh ở cổng viện bảo tàng, Quân chạy xe về phòng trọ mà đầu óc vẫn quay cuồng. Anh mở điện thoại, tìm kiếm thông tin về hổ phách, về muỗi cổ đại, về DNA cổ. Anh đọc được rằng DNA cổ rất dễ vỡ, rất khó chiết xuất, cần công nghệ đặc biệt và điều kiện phòng thí nghiệm nghiêm ngặt. Có lẽ "điều kiện đặc biệt" mà hệ thống nói tới cũng tương tự như vậy: không phải cứ chạm vào là sao chép được, mà cần một thứ gì đó mà anh chưa có.

Trên đường về, Quân còn ghé qua một hiệu sách cũ, mua một quyển sách về hổ phách và sinh vật cổ đại. Người bán sách thấy anh mua sách khoa học thì cười, nói dạo này ít người trẻ mua sách giấy lắm. Quân cười đáp, nói mình tò mò nên mua đọc thử. Về tới phòng, anh mở sách ra, đọc về cách hổ phách hình thành, về những sinh vật bị kẹt trong nhựa cây hàng chục triệu năm, về những nỗ lực của các nhà khoa học trong việc chiết xuất DNA cổ. Đọc tới đâu, anh càng hiểu vì sao hệ thống nói cần điều kiện đặc biệt: DNA cổ mong manh, dễ vỡ, không thể lấy bằng cách chạm tay đơn giản như DNA tươi của sinh vật đang sống.

Quân ngồi xuống giường, nhìn ra cửa sổ. Hoàng hôn đang xuống, xóm trọ lên đèn. Anh nghĩ về Ngọc Anh, về buổi đi chơi hôm nay, về viên hổ phách trong tủ kính. Hôm nay, anh đã phát hiện ra một kho báu. Nhưng kho báu đó, anh chưa thể chạm vào. Và câu hỏi lớn nhất vẫn còn treo lơ lửng trong đầu anh, chưa có lời đáp:

Vì sao hệ thống không cho anh sao chép DNA cổ đại ngay?