Chương 6: Phòng Mới

Căn phòng trọ mười tám mét vuông ở ngõ số bốn lộ ra những mảng tường loang lổ khi chiếc tủ áo gỗ ép được khiêng rời khỏi chỗ. Suốt hai năm Khải ở đây, đồ đạc che kín những vệt vữa mủn bám sát chân tường. Giờ sàn nhà trống trải, chỉ còn mấy đường viền bụi xám vẽ lại ranh giới của những vật dụng từng đứng im lìm một chỗ.

Khải ngồi xổm miết lại mép băng dính trên chiếc thùng các tông cuối cùng. Nét bút dạ đen của Phương ghi chữ "Đồ điện" nổi bật ở góc trên, vuông vắn và rành mạch. Đống thùng bên cạnh cũng được cô chia thành từng nhóm riêng: tài liệu công tác, quần áo theo mùa, đồ làm bếp. Phương luôn có thói quen phân loại mọi thứ gọn ghẽ, trái ngược hẳn với đống sổ tay chép dở nằm lẫn lộn trong ngăn kéo của Khải.

Dưới sân, tiếng máy nổ khùng khục của chiếc xe tải nhỏ vang lên, kèm theo hai hồi còi ngắn quen thuộc.

Khải bước ra lan can nhìn xuống. Dũng đang thò đầu qua cửa kính cabin chiếc xe bọc bạt xanh rêu, tay vẫy vẫy. Cùng lúc đó, chiếc xe máy cũ của ông Bảo cũng vừa lạch cạch quẹo vào đầu ngõ. Bố Khải gạt chân chống, treo chiếc mũ cối bạc màu lên ghi đông rồi tháo giỏ đồ nghề lỉnh kỉnh cờ lê, mỏ lết bọc trong tấm vải bạt dầu ở giá đèo hàng phía sau.

Dũng nhảy xuống xe, quẹt mu bàn tay đầy dầu mỡ vào ống quần:

"Bác sang sớm thế? Ngoài đường gom cầu vượt đang kẹt cứng xe container, cháu tưởng bác dính lại ngoài đấy."

"Tôi luồn ngõ đường tàu cắt qua cho thoáng." Ông Bảo đặt giỏ đồ nghề xuống đất, ngó vào lòng thùng xe tải. "Hôm nay chú xách cả con xe năm tạ này sang cơ à?"

"Xe thồ loa đài của cháu mà bác. Mấy cái tăng âm đèn với đống đĩa than của thằng Khải mà chất lên xe máy thì sụm vành ngay." Dũng cười, vỗ vỗ vào thành thùng xe.

Rút cuộn băng tan trong túi áo ngực ra nắn nắn, ông Bảo dặn dò:

"Tí nữa sang khu tập thể mới, để tôi ngó qua cái van nước với đường ống bệ bếp cho nó. Mấy khu nhà xây từ thời cơ khí dệt, gioăng cao su trong van xả chắc mủn hết ra bùn rồi, không thay mới là rỉ nước ngấm xuống nhà dưới ngay."

Đúng lúc ấy, Phương xách chiếc xô nhựa đựng chổi quét bước vào từ đầu ngõ, tay kia cầm hộp cơm giữ nhiệt chuẩn bị sẵn. Chiếc áo khoác nỉ sờn gấu dính vài vệt bụi trắng, tóc buộc gọn sau gáy.

Nhìn thấy cô, ông Bảo cười:

"Phương sang rồi đấy à cháu? Nghe thằng Khải bảo đợt này bên kiểm toán của cháu vào vụ quyết toán bận tối mắt cơ mà?"

"Dạ, tuần này nhóm cháu vừa đối soát xong số liệu của mấy kho bãi ngoại ô nên hôm nay mới xin nghỉ bù được một buổi để sang phụ anh Khải đấy bác. Cháu lên quét nốt gian bếp cho sạch rồi gửi lại chìa khóa cho chủ nhà luôn ạ." Phương đặt xô nước cạnh bậc thềm, lấy ngón tay vén lọn tóc mai lòa xòa trước trán rồi quay sang nhìn Khải. "Vai anh đỡ mỏi chưa? Đã bảo hôm nay gọi mấy người bốc vác đầu phố vào làm cho nhanh, anh cứ tiếc mấy trăm nghìn làm gì cho khổ người ra."

Khải lảng ánh mắt đi chỗ khác, kéo lại mép thùng các tông:

"Mấy đồ lặt vặt này tự dọn một lúc là xong, thuê ngoài người ta quăng quật lại sứt vỡ hết mấy cái vỏ ampli gỗ với kim đĩa than của anh. Em lên phòng xem còn sót cái gì thì gom nốt vào túi rác hộ anh."

Phương nhìn anh một thoáng rồi xách xô nước và chiếc chổi rơm bước lên cầu thang. Suốt bốn năm quen nhau, Phương luôn rành rọt trong từng dự tính, còn Khải lại thường có xu hướng muốn giữ thêm một khoảng lùi để cân nhắc trước mỗi bước ngoặt chung.

Chuyến xe của Dũng rời khỏi ngõ lúc mười giờ sáng. Khải chở Phương trên chiếc xe máy cũ chạy theo sau.

Đoạn đường di chuyển mất chừng hai mươi phút, cắt qua những dãy phố cũ trước khi rẽ vào đường số sáu. Nơi đây từng là khu nhà ở của công nhân xí nghiệp cơ khí, gồm bốn dãy nhà ba tầng xây bằng gạch trần từ cuối những năm tám mươi. Tường ngoài đã ngả màu xám xịt của rêu phong và khói bụi, mái ngói sẫm lại sau nhiều mùa mưa nắng. Không gian ở đây yên ắng hơn hẳn con ngõ chật chội Khải vừa rời đi. Dọc theo lan can ban công tầng hai và tầng ba của các dãy đối diện, một số hộ dân treo những chiếc ống chuông bằng đồng thau. Mỗi đợt gió từ phía bờ sông thổi qua rặng xà cừ, các ống kim loại lại va vào nhau phát ra những tiếng lách cách khô và đục.

Dũng tấp xe vào bãi đất trống dưới bóng cây trước dãy B.

Trên hành lang tầng ba, bà Thu đang cầm chổi quét lớp lá khô rụng trước cửa căn hộ số mười hai. Nghe tiếng xe dưới sân, người mẹ già vịn tay vào lan can hoa sắt đã tróc sơn, ngó xuống:

"Khải ơi, Phương ơi! Lên đây mẹ mở cửa sẵn rồi. Mẹ lau sàn một lượt từ sáng sớm rồi đấy, sạch bóng rồi!"

Phương tháo mũ bảo hiểm treo vào gương xe, xách chiếc xô nhựa đi lên trước:

"Bác sang từ mấy giờ thế ạ? Để đấy cháu dọn nốt cho, bác đứng lâu lại đau lưng."

Thấy Phương xách đồ nặng, mẹ Khải vội đón lấy cái xô:

"Mẹ đi chuyến xe buýt đầu từ sáu rưỡi. Ở nhà sốt ruột không ngồi yên được, sang đây cọ rửa cái bếp với góc vệ sinh trước cho hai đứa. Căn này hướng đông nam đón gió mát, nhưng bệ bếp ngày xưa xây hơi thấp, sau này Phương đứng nấu cơm chắc phải bảo thằng Khải kê thêm bục gỗ cho đỡ mỏi."

Căn hộ số mười hai nằm ở góc cuối hành lang tầng ba, diện tích chừng ba mươi lăm mét vuông. Gian ngoài nối liền khu bếp ốp gạch men trắng đã ố vàng ở các đường chỉ vữa, ngăn cách với phòng ngủ nhỏ bên trong bằng một khung cửa gỗ lùa. Sàn nhà lát gạch hoa kiểu cũ mòn mờ hoa văn nhưng khô ráo, phảng phất mùi nước lau sàn pha sả chanh.

Khải cùng Dũng khênh chiếc tủ gỗ ép và mấy thùng nặng đặt vào góc phòng.

Bên góc bếp, hai người phụ nữ lúi húi mở thùng xếp bát đĩa vào chạn. Từ chiếc túi vải mang theo bên người, bà Thu cẩn thận lấy ra một tờ giấy đỏ vẽ chữ nho gập vuông vắn cùng chiếc gương bát quái nhỏ viền gỗ mun:

"Khu này cây cối um tùm, chiều muộn là khuất hết nắng. Phương không để ý chứ thằng Khải làm bên hình sự, đêm hôm đi lại toàn chỗ phức tạp, không dán cái bùa giữ vía lên mí cửa thì người ngợm dễ dông dài lắm con ạ."

Tay đang xếp chồng bát sứ vào ngăn chạn bỗng khựng lại, Phương quay sang nhìn bà Thu, giọng nhỏ nhẹ nhưng rành rọt:

"Cháu nghĩ không cần treo gương bát quái đâu bác ạ. Ban công nhà mình hướng đông nam, đón nắng sáng rất thoáng. Cháu có vẽ sẵn sơ đồ kê đồ ở đây rồi."

Phương rút từ trong túi xách ra một tờ giấy kẻ ô li, trên đó phác thảo từng vị trí kê đồ rất chi tiết bằng bút mực:

"Cháu tính kê chiếc tủ sách của anh Khải sát bức tường phía tây để chắn bớt nắng chiều. Chiếc tăng âm và kệ đĩa nhạc sẽ đặt ở góc phòng khách phía ngoài, cách xa khu bếp nấu để tránh hơi ẩm với dầu mỡ bám vào mạch điện. Đồ đạc trong nhà cứ kê gọn gàng ngăn nắp thì phòng sẽ thoáng khí, quét dọn cũng dễ, không cần dán bùa đâu bác."

Nhìn tờ giấy kẻ ô với những đường nét vuông vức của Phương, ngón tay bà Thu mân mê mép tờ giấy đỏ, giọng chùng xuống:

"Các cháu bây giờ cái gì cũng tính bằng thước kẻ với giấy tờ. Nhưng chuyện nhà cửa ăn ở nó có cái lề thói từ xưa rồi. Có thờ có thiêng, có kiêng có lành. Thằng Khải làm nghề này vất vả, trong nhà kiêng cữ cẩn thận một chút vẫn hơn."

Khải cầm chiếc kìm vặn ốc đứng ở ngưỡng cửa phòng ngủ, nhìn thấy vẻ ngập ngừng trên gương mặt mẹ và tờ giấy sơ đồ đặt trên bàn ăn của Phương.

Anh bước lại gần, đỡ lấy tờ giấy đỏ trên tay mẹ:

"Mẹ cứ để tờ giấy này con cất vào ngăn kéo tủ cho gọn gàng. Còn cái gương ngoài ban công để con treo sau cũng được. Hôm nay chuyển đồ bừa bộn, treo lên vướng víu va quẹt vào lại nứt vỡ ra thì dở."

Thở dài nhẹ một tiếng, bà xếp chiếc gương gỗ lại rồi đặt vào góc kệ:

"Biết rồi, anh lúc nào cũng thế. Thôi hai đứa dọn tiếp đi, mẹ ra ban công lau nốt cái chậu rửa."

Phương quay lại tiếp tục xếp nốt đống đĩa vào tủ, không nói thêm lời nào. Tiếng gốm sứ chạm nhau lách cách khô khốc. Khải nhìn bờ vai cô hơi nhô lên dưới lớp áo nỉ, lặng lẽ quay lại vặn nốt mấy con ốc bản lề tủ.

Đến mười hai giờ trưa, đồ đạc lớn cơ bản đã được kê vào vị trí theo đúng bản vẽ của Phương.

Dũng trải một tờ báo cũ ra giữa nền gạch hoa phòng khách. Cả nhà ngồi bệt xuống sàn, mở mấy ổ bánh mì kẹp thịt mua ở đầu ngõ và rót nước chè xanh trong bình giữ nhiệt ra chia nhau.

Dũng vừa cắn miếng bánh mì vừa quay sang ông Bảo:

"Bác Bảo ơi, hôm nọ cháu vừa lùng được một con đầu băng cối Akai đời cũ ở bãi hàng dưới bến về. Máy còn nguyên bản, mỗi tội bánh tì cao su bị lão hóa với tụ điện nguồn hơi rò. Hôm nào rảnh bác ghé qua tiệm cháu, hai bác cháu mình tháo ra phục chế lại nghe chơi."

Mắt ông Bảo sáng lên, ông đặt cốc nước chè xuống mép báo:

"Akai đời nào thế anh Dũng? Tụ điện rò thì kiếm đồ thay không khó, nhưng bánh tì cao su là phải tìm đúng cỡ zin, không là méo tiếng ngay."

"Bản ba đầu từ bác ạ. Cháu để riêng dưới gầm bàn sửa chữa rồi, chưa cho ai đụng vào đâu. Chờ bác qua cùng xem đấy."

Bà Thu khẽ liếc chồng một cái:

"Ông thì lúc nào cũng máy móc với băng cối. Ở nhà mấy cái tăng âm cũ chất đầy gầm giường quét bụi mệt hết cả người, giờ lại định tha thêm đống sắt vụn ấy về à?"

Ông Bảo cười xòa, đưa chai nước cho vợ:

"Bà thì biết gì. Mấy dòng máy cổ đấy phục chế xong nghe giọng cải lương ấm lắm, nghe đĩa nhựa thời nay không có cửa đâu."

Phương ngồi cạnh Khải, bóc lớp giấy bọc của ổ bánh mì đưa sang cho anh. Khải đón lấy, cắn một miếng nhỏ. Trong đầu anh thầm tính lại số dư tài khoản bốn triệu hai trăm nghìn đồng sau khi đã nộp hai mươi triệu tiền cọc và ba tháng tiền nhà hôm thứ Năm. Khoản tiền còn lại vừa đủ chi trả tiền ăn uống, xăng xe cho đến đợt lương tới, trong khi tiền bồi dưỡng trực ca đêm của đội thì phải cuối tháng mới về tài khoản. Nghĩ đến việc sắm thêm cái tủ lạnh nhỏ hay chiếc máy giặt cho căn phòng mới, Khải khẽ nhíu mày.

Phương nghiêng đầu nhìn anh, nói nhỏ:

"Cuối tháng này em có một khoản thưởng kiểm toán. Sang tuần em dẫn anh đi xem cái tủ lạnh mini nhé, chọn loại tiết kiệm điện cho đỡ tiền sinh hoạt."

Khải quay sang nhìn cô:

"Để anh lo được. Lương tháng sau của anh đủ trang trải."

"Tài khoản anh còn bao nhiêu em nhẩm là ra ngay," Phương nói, giọng bình thản. "Thuê nhà sống chung thì chia sẻ chi phí là bình thường. Anh đừng việc gì cũng ôm vào mình."

Khải im lặng nhai nốt miếng bánh mì. Anh hiểu ý tốt của Phương, nhưng gánh nặng tài chính tự thân vẫn là thứ anh muốn tự mình thu xếp ổn thỏa.

Ba giờ chiều, Dũng thu dọn bộ dây chằng cao su để quay về tiệm mở cửa đón khách. Bố mẹ Khải cũng chuẩn bị ra bến xe buýt để về lại căn nhà ở ngoại ô.

Trước khi đi, bà Thu nắm tay Phương dặn dò:

"Phương này, cuối tuần nào rảnh hai đứa cứ về nhà ăn cơm nhé. Bác làm mấy món cá kho tương thằng Khải nó thích."

Phương khẽ gật đầu, nở nụ cười lịch sự:

"Dạ, cháu cảm ơn bác. Khi nào rảnh tụi cháu sẽ về thăm hai bác ạ."

Khải tiễn bố mẹ và Dũng xuống dưới sân. Chiếc xe của Dũng nổ máy lăn bánh ra cổng ngõ. Ông Bảo khởi động xe máy, chở bà Thu ngồi phía sau. Người mẹ già còn ngoái lại dặn anh nhớ đóng cửa ban công cẩn thận trước khi trời tối.

Khải đứng nhìn bóng chiếc xe của bố mẹ khuất dần sau ngã tư rợp bóng cây xà cừ.

Gió chiều thổi mạnh qua những tán lá rậm rạp, rải từng đợt lá rụng xào xạc xuống dải phân cách bê tông. Dưới các ban công tầng hai của dãy nhà phía đối diện, những chiếc chuông đồng lại khẽ lắc lư, va vào nhau lách cách giữa không gian hanh lạnh của buổi chiều muộn.

Khải kéo khóa áo khoác, quay người bước lên cầu thang bộ dãy B.

Căn hộ mới lúc này chỉ còn lại Khải và Phương.

Phương đang đứng ngoài ban công hẹp, hai tay vịn vào lan can sắt nhìn xuống bãi đất trống. Gió thổi bay mấy lọn tóc xõa ngang vai cô.

Khải bước lại gần, đứng cạnh cô bên mép lan can:

"Mẹ anh quen nếp cũ ở quê rồi, em đừng để bụng mấy chuyện dán bùa hay treo gương nhé."

Phương nhìn ra rặng cây trước mặt, giọng đều đều:

"Em không giận bác đâu. Em chỉ nghĩ sau này hai đứa sống chung, những việc sinh hoạt hằng ngày như kê đồ đạc hay chi tiêu thì tụi mình phải tự thống nhất với nhau."

Cô quay sang nhìn anh:

"Cuối tuần em dọn nốt mấy đồ dùng cá nhân bên phòng trọ sang đây. Tối nay anh ở lại sắp xếp nốt đống tài liệu trên giá đi nhé."

Khải đặt tay lên thành lan can sắt đã tróc sơn, cảm nhận lớp gỉ kim loại thô ráp và cái lạnh buốt của không khí ngoài trời. Bả vai phải của anh vẫn nhói buốt âm ỉ sau một ngày mang vác nặng.

"Ừ," anh đáp. "Tối nay em về sớm nghỉ ngơi đi. Sang tuần lại vào đợt kiểm toán mới rồi."

Phương lấy chiếc túi xách treo trên móc cửa rồi bước ra hành lang. Khải đi theo tiễn cô ra đầu cầu thang bộ. Đi xuống được vài bậc, cô dừng lại quay đầu nhìn lên:

"Khải này, lát nữa anh nhớ kiểm tra lại cái cửa tum sân thượng tầng ba nhé. Lúc trưa đi qua em thấy cửa sắt mở hé, gió thổi đập mạnh lắm."

"Anh biết rồi. Lát anh lên cài lại then."

Tiếng bước chân của Phương xa dần rồi tắt hẳn dưới sân chung.

Khải quay vào phòng, khép cánh cửa gỗ ép lại. Căn nhà trở nên tĩnh lặng, chỉ còn tiếng gió lùa qua khe cửa ban công. Anh ngồi xuống bóc chiếc thùng các tông đựng tài liệu, cẩn thận xếp từng tập hồ sơ nghiệp vụ và mấy cuốn sổ tay công tác lên kệ sách sát tường.

Đang dọn dẹp dở tay thì có tiếng gõ cửa bên ngoài hành lang. Ba tiếng cộc dứt khoát dội vào mặt gỗ căn phòng số mười hai.

Khải đặt tập tài liệu xuống bàn, bước ra mở then cửa.

Đứng ở hành lang là một người đàn ông lớn tuổi, trạc sáu mươi lăm, mặc chiếc áo khoác gió sẫm màu đã bạc chỉ. Trên cánh tay ông đeo chiếc băng đỏ in chữ "Tổ tự quản", miệng ngậm chiếc còi nhựa màu vàng đã trầy xước.

"Cậu Khải mới dọn về phòng mười hai phải không?" Người đàn ông nheo mắt nhìn qua cặp kính lão.

"Dạ vâng, cháu chào bác. Cháu mới chuyển đồ sang từ sáng nay ạ."

Người đàn ông gật đầu, đưa mắt ngó vào gian phòng một lượt:

"Tôi là Hoàn, tổ trưởng dãy B. Cậu dọn dẹp xong thì tối nhớ khóa chốt cẩn thận. Với lại lát nữa rảnh thì bước lên sân thượng kéo cái cánh cửa sắt tum vào giúp tôi cái. Chiều tối gió sông thổi mạnh, nó đập rầm rầm suốt từ trưa đến giờ."

"Cái cửa tum trên đấy không có khóa xích chung hả bác?" Khải hỏi.

Ông Hoàn xua tay:

"Trước có cái xích sắt khóa chốt, nhưng đợt này hoen gỉ đứt đôi rồi chưa kịp thay. Dân trên tầng ba thỉnh thoảng mở hé ra để trèo lên kiểm tra mấy téc nước với phơi đồ. Cậu ở ngay phòng cuối này, tiện chân bước lên cài giúp cái then sắt lại, không gió nó đập bung cả bản lề."

Nói rồi ông Hoàn dặn thêm vài câu về lịch thu gom rác của khu tập thể rồi quay người đi xuống cầu thang. Tiếng bước chân nặng nề cùng tiếng lạch cạch của chùm chìa khóa bên hông ông nhỏ dần ở các tầng dưới.

Khải đứng ở cửa hành lang nhìn ra ngoài. Nắng chiều đã tắt hẳn, để lại một khoảng trời xám đục, lạnh ngắt bao phủ lên những mái ngói rêu phong của khu tập thể công nhân cũ. Tiếng chuông đồng từ các dãy nhà xung quanh thỉnh thoảng vẫn lách cách gõ nhịp rời rạc trong gió lạnh.

Anh quay vào phòng lấy chiếc đèn pin nhỏ đặt trên bàn, khép cánh cửa gỗ căn hộ mười hai rồi men theo lối cầu thang bộ đi lên tầng thượng.

Lối lên tum tối mờ, nồng mùi vôi ẩm và bụi xi măng tróc lở. Cánh cửa sắt dày mở hé chừng một gang tay, đang rung lên bần bật theo từng đợt gió thốc, va vào khung sắt phát ra những tiếng kịch khô khốc dội ngược xuống lồng cầu thang.

Khải dùng tay trái đẩy mạnh cánh cửa sắt, bước chân ra ngoài khoảng sân thượng rộng lộng gió.

Không gian trên này rộng chừng một trăm mét vuông, mặt sàn láng xi măng đã nứt nẻ nhiều đường chân chim, cỏ dại mọc lúp xúp ở các góc thoát nước. Ở giữa sân là hai bệ chứa nước xây bằng gạch trần quét xi măng cùng mấy giàn phơi đồ bằng sắt ống đã rỉ sét cong queo.

Gió từ phía bờ sông thổi táp thẳng vào mặt Khải, mang theo hơi lạnh buốt khiến anh khẽ rùng mình. Hơi thở phả ra làn khói mờ mỏng.

Anh soi đèn pin kiểm tra quanh khung cửa tum. Đoạn xích sắt buộc ở then cài đã bị đứt gãy từ trước, hai đầu mắt xích sẫm màu trơ ra lớp kim loại xơ xác, đóng một lớp cặn xám khô khốc.

Khải nắm lấy thanh sắt cửa tum, kéo mạnh cánh cửa vào khung rồi gạt chiếc then cài thủ công vào rãnh khóa. Tiếng then sắt trượt vào ngàm vang lên một tiếng cộc nặng trịch, dứt khoát, chặn đứng luồng gió rít ngoài trời.

Khải hạ chùm sáng đèn pin xuống bệ gạch đá dưới chân cánh cửa sắt.

Dưới ánh sáng vàng nhạt, một vệt sương lạnh li ti rất mỏng đã ngưng kết bám dọc theo mép gạch xám xịt của lối đi. Anh đứng im lặng trong bóng tối của lồng cầu thang một thoáng, lắng nghe tiếng then sắt nằm im trong ổ khóa, rồi tắt đèn pin quay người bước xuống những bậc tam cấp dẫn về căn phòng mới.