Chương 5: Kết Nghĩa Cũng Có Thể Di Truyền

Có những món quà phải mất nhiều năm sau người ta mới biết cách mở. Và có những mối duyên, gọi là "kết nghĩa cũng có thể di truyền".

Năm tôi sắp mười chín tuổi, chiều cuối tuần, bốn người bạn cùng tổ chức sinh nhật cho tôi. Sau khi vui cùng nhau, tôi và người bạn ấy nói chuyện riêng. Chia sẻ vài câu chuyện nho nhỏ, không nhớ rõ người bạn ấy nói gì với tôi lúc đó, tôi chỉ nhớ tôi nói ngưỡng mộ mấy bạn có anh hai… Tôi hỏi bạn biết bộ phận nào trên cơ thể là quan trọng nhất không. Chính là bờ vai – câu chuyện mà tôi đọc được trong một cuốn sách. Lúc đó, tôi không nghĩ ngợi gì, chỉ định kể lại vì thấy nó ý nghĩa.

Người bạn ấy nghe rồi quay sang tôi, đặt bàn tay lên vai mình, tự tin bảo: “Đây, vai anh hai đây. Sau này em buồn, em khóc, anh sẽ cho mượn bờ vai. Nhận anh hai nha”.

Tôi ngẩn ngơ…

Trên căn ban công nhỏ, hai anh em im lặng. Cây đủng đỉnh đung đưa ngang tầm mắt, gió hiu hiu thổi, nắng chiều tà tà buông, vài bóng đèn đường phía xa xa bắt đầu lấp ló ẩn hiện. Tôi đã có người Anh Hai...

Những năm tháng sinh viên, hai anh em ở khác phòng trọ nhau. Tình thương của anh bình dị lắm, qua từng chuyện, từng chuyện nhỏ nhặt mỗi ngày. Tôi nhớ hoài cái dáng anh cao lớn, đạp chiếc xe đạp đến phòng trọ tôi, đưa cho tôi hai tờ giấy A4 in màu hình ảnh, lời hai bài hát tôi thích: “Cry on my shoulder” và “Take me to your heart”. Anh học công nghệ thông tin, tranh thủ giờ thực hành đồ họa để làm tặng em gái. Bây giờ, hai tờ giấy đã nhàu nát, mực bay màu, nhưng nụ cười tươi rói của anh ngày hôm đó vẫn như trước mắt.

Anh hai tánh tình thật thà, có sao nói vậy, không ngại bị chê, cũng không mừng khi được khen, không vòng vo lắt léo nên quanh khu trọ ai cũng mến. Anh thấy người ta làm kim chi, cũng lân la hỏi han cách làm rồi lụi cụi làm mấy hũ, lúc nào cũng chừa phần riêng cho đứa em gái kết nghĩa này.

Tôi không nhớ hết, biết hết những việc anh hai làm cho tôi, tôi chỉ cảm nhận rằng nó rất nhiều, rất ấm, lúc nào cũng chân thành.

Năm đó, tôi đến trung tâm gia sư nhận lớp dạy thêm. Về phòng thấy anh hai đợi sẵn. Nghe tôi nói mới nhận dạy một bé lớp bảy vào buổi tối, anh hai nói để anh chở em đi. Nhưng mới chở được một lần, đi qua khu nghĩa trang Bình Hưng Hòa tối thui, vắng vẻ, chỉ có vài chiếc xe thi thoảng lướt qua, anh hai không yên tâm để em gái đi về như vậy. Thế là, anh hai và Khang chia lịch luân phiên đưa đón tôi. Anh hai và Khang là bạn thân.

Tôi nhớ mùa trung thu năm ấy, đón tôi đi dạy về, anh dừng trước một tiệm bánh, mua cái rẻ nhất của đợt giảm giá cuối mùa. Anh bẻ cho tôi nửa cái. Hai anh em hí hửng. Nhưng cắn một miếng rồi nhìn nhau, nó... cứng ngắt. Chiếc bánh lúc đó giá mười lăm ngàn đồng, nhưng hương vị của nó là vô giá. Đến tận bây giờ, anh hai vẫn bảo anh không tìm lại được mùi vị đặc biệt ngày hôm ấy ở bất kỳ một hộp bánh đắt tiền nào khác. Và tôi cũng vậy.

Sau này, khi tôi trục trặc tình cảm, anh hai lại càng quan tâm tôi nhiều hơn. Anh biết tính tôi cứng cỏi, ít thể hiện, chỉ chuyện nào bí bách quá mới nói. Một bên là thằng bạn thân - Khang, một bên là đứa em gái nhỏ. Anh hai sợ tôi “thương cung chi điểu” - con chim bị trúng tên một lần, nhìn đâu cũng thấy cành cong. Thế nên tôi càng bình ổn, anh càng thấy bất ổn. Nào phải đâu...

Đó có phải là điều khiến bạn cảm thấy nghẹn ngào nhất không - không phải vì sợ tổn thương, mà vì ngay cả khi đã tự mình đứng vững, người thân thiết nhất vẫn chỉ nhìn thấy hình bóng của một vết thương cũ?

Anh hai chở tôi đi ăn chè Thái, đi dạo dù trời nắng hay trời mưa, tập xe máy cho tôi, quan tâm hỏi han đủ thứ. Có lần, anh hai dẫn tôi đi chợ Hồ Kỳ Hòa. Sinh viên thế hệ tôi đều mê chợ này. Chợ họp đêm, bán rất nhiều quần áo, phụ kiện, giá cả hợp lý, lúc nào cũng đông, chen chân không lọt. Khi bước vào chợ, anh hai kẹp tay tôi vào cánh tay anh, nói để vậy cho khỏi lạc. Tôi ngại, nhưng anh hai cười. Anh càng lo lắng che chở, tôi lại càng thận trọng giữ gìn tình anh em.

Năm cuối, hai anh em ai cũng bận rộn, ít đi cùng nhau hơn, nhưng anh hai luôn sẵn sàng xuất hiện mỗi khi tôi gọi hay cần nhờ cậy.

Sau khi tốt nghiệp, bạn bè phòng trọ cũ mỗi người một nơi. Chưa tìm được chỗ ở mới, tôi dọn về sống chung một nhà với anh và các em trai, em gái khác. Dù là nhà trọ chung nhưng mọi người sống rất trật tự, nam nữ riêng biệt, khu nào ra khu nấy.

Cả hai đều đã tìm được công việc ổn định. Anh đã có bạn gái. Thấy bản thân và mọi người xung quanh ai cũng dần yên ấm, anh lại thầm lo trong bụng. Anh có cả em trai, em gái ruột nhỏ tuổi hơn tôi, nhưng tôi có cảm giác mình là người được thiên vị thương nhiều. Anh không thể hiện, nhưng tôi biết hết. Anh hai thương đứa em gái kết nghĩa này bằng một tình thương thật đặc biệt.

Số tôi may mắn, nhận một mà được tới năm sáu. Anh thương tôi đã đành, bạn gái anh, em trai, em gái, ba mẹ anh, ai cũng thương tôi. Tình cảm rất thân thiết, khăng khít như ruột thịt trong nhà.

Hồi đó, tôi không thích xem kịch lắm. Vậy mà chỉ một lần thử, tôi lại “nghiện” lúc nào không hay. Và tôi đã có dịp giới thiệu vở kịch đó, cùng đi xem với gia đình anh hai. Tôi vẫn nhớ như in từng khoảnh khắc: cái nao nức trước khi vào rạp, những tràng cười thả ga trước các mảng miếng hài, rồi lại lặng đi, sụt sùi rơi nước mắt vì những nốt trầm thắt ruột.

Đến bây giờ, mỗi khi giai điệu “Lý Son Sắt” của vở “Tía ơi má dìa” vang lên, cảm xúc cứ thế tràn ra.

Rồi cũng gần đến ngày anh hai lập gia đình, còn tôi thì vẫn đi về một mình.

Hồi đó tôi hay đi chùa. Không biết anh hai có nghĩ tôi giống cô Lan buồn tình mà tìm nơi cửa Phật hay không. Nào phải đâu…

Hòn đá có thể làm xáo động mặt hồ dữ dội, âm thanh to lớn, nước tung bọt trắng, gợn sóng liên hồi lan ra khắp nơi, rất lâu mới có thể tĩnh lại. Nhưng qua đợt sóng ấy, thì sao? Đá chìm xuống đáy hồ, mặt hồ phẳng lặng, tiếp tục mang hơi nước ấm áp nuôi dưỡng cỏ cây. Cây cứ thế lớn lên, chứng kiến khoảnh khắc đá và hồ xao động. Cây vẫn đứng đó âm thầm rủ bóng mát cho hồ…

Ngày anh hai thu dọn hành lý về quê, anh có hứa tối đó sẽ đưa tôi đi trò chuyện trước khi chia xa. Nhưng, anh chỉ lo dọn dẹp. Tôi không dám hỏi, tôi lặng lẽ đợi. Tôi nhìn đồng hồ nhích dần từ sáu giờ, bảy giờ... nghĩ tám giờ đi cũng được, nhưng chín giờ, rồi mười giờ... Tôi tự an ủi chắc tại anh bận quá nên không sắp xếp được, nhưng trong lòng vẫn có chút hụt hẫng, ấm ức trẻ con. Tôi sợ bị bỏ quên…

Sáng hôm sau, tôi thức dậy muộn, chẳng còn ai. Anh hai đã vềtừ sớm, các em đứa thì đi làm, đứa đã về quê nghỉ hè. Căn nhàtrọ rộng lớn chỉ còn mình tôi.

Tôi chuẩn bị đi làm như mọi ngày, loay hoay tìm cái áo khoác. Chiếc áo đã được ai đó gấp gọn gàng, đặt ngay ngắn trên bàn từ lúc nào. Bên trong vạt áo là cuốn sổ được gói cẩn thận. Mở ra là dòng chữ anh hai nắn nót viết lúc ba giờ sáng: “Gửi em gái...”kèm theo lời hẹn về già. Tôi vừa đọc vừa khóc, rồi lại bật cười:“Anh còn sợ tôi già không lấy được chồng nữa cơ đấy?”

Thời gian trôi đi, mỗi người một nơi. Tình anh em tưởng chừng như đã xa mặt cách lòng.

Thế nhưng, anh ở quê nhà, mỗi lần vô tình nghe giai điệu của bài hát quen thuộc vang lên là lại bấm máy gọi cho tôi. Những lần ở Sài Gòn nhận được cuộc gọi của anh, tôi vui hết cả ngày, cái vui ấy kéo dài sang tận mấy hôm sau.

Còn tôi, mỗi khi xem mấy bộ phim hay đọc mấy cuốn truyện mà thấy có cảnh anh em kết nghĩa là tim lại lỗi nhịp, nước mắt tự nhiên ứa ra.

Đến bây giờ vẫn vậy, lòng rưng rưng thương nhớ.

Dù biết tình cảm anh em hoàn toàn trong sáng, nhưng tôi luôn thận trọng, giữ gìn khoảng cách vì sợ ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình anh. Có những lúc cuộc sống bộn bề, gặp phải chuyện uất ức hay vào những khi yếu lòng nhất, tôi không còn biết tâm sự cùng ai, cũng chẳng còn ai bên cạnh để dựa vào.

Nếu cần một cái ôm, tôi đưa tay trái đặt lên vai phải, tay phải đặt lên vai trái, tự ôm lấy chính mình. Tôi mỉm cười: “Mình tự ôm bờ vai mình thế này, cũng thấy đủ rồi”.

Hành trình của anh hai và tôi chỉ gói gọn ở Sài Gòn và quê nhà, dệt bằng các cung bậc cảm xúc khi nghe một bài nhạc, đi qua một con đường, lúc ngồi ăn quán quen hay những lúc trời đổ mưa. Bóng dáng cao lớn, nụ cười tươi cùng lời nói trầm ấm của anh hai, và dáng người nhỏ nhắn, khuôn mặt tròn tròn, chiếc răng khểnh cùng giọng nói nhỏ nhẹ của em gái… hiện ra trước mắt, chân thật, như chỉ cần bước đến là có thể chuyện trò.

Bà nội tôi ngày xưa từng kết nghĩa chị em, tôi từng theo nội đi xe ngựa về thăm đồng lúa nhà ông Út. Bây giờ đến lượt tôi lại kết nghĩa anh em. Thì ra, có những thứ không thuộc về huyết thống, nhưng lòng tử tế và tình yêu thương thì có thể kế thừa và di truyền. Biết đâu sau này, tôi và anh hai lại dắt cháu của mình đi thăm nhau, kể cho chúng nghe về những vở nhạc kịch, về chiếc bánh trung thu và hai tờ giấy A4 năm nào.

Mối duyên kết nghĩa ấy, lúc đầu thì vui vẻ rộn ràng, lúc sau lại phẳng lặng như mặt hồ. Có những khoảng lặng dễ chịu vô cùng. Bởi sau những xao động dữ dội của ngày xưa, sóng rồi cũng tan, mặt hồ cũng đã tìm về sự yên tĩnh vốn có. Chỉ có hòn đá kia là vẫn nằm lại mãi mãi nơi đáy hồ, được hồ ôm ấp, giấu kín. Như chưa từng có gì xảy ra, chỉ có hồ vẫn ở đó, đá vẫn ở đó, và cây kia vẫn lớn lên từng ngày, rũ mát từng ngày, đơm hoa kết trái.

Tôi từng nói em mừng vì anh hai còn thương em. Anh hai nói: “Thương chứ, chắc già lẫn trí mới quên em thôi”

Thật ra, khi định viết về những ký ức, người đầu tiên tôi muốn viết nhất là anh hai. Nhưng tôi không viết được, đã từng bỏ dở biết bao lần. Nhớ thương về những người khác, những người tôi trân quý, chỉ có nụ cười, chỉ có sự lâng lâng, bồi hồi, bâng khuâng, cùng chút buồn ly biệt. Còn viết về anh hai thì khác, tình thương chan chứa, đan xen đủ thứ, cười khóc, khóc cười, rất nhiều kỷ niệm, nhiều câu chuyện không thể kể hết.

Cuộc đời này vẫn luôn có nhiều người âm thầm ở bên cạnh, bao bọc và thương yêu tôi theo cách thuần khiết nhất, mà có viết bao nhiêu giấy mực cũng chẳng thể nào tả xiết...