Chương 7: Hang Rùa

Sáng hôm sau, Thanh Mai đứng chắn ngay cửa Thảo Đường, hai tay ôm một cái tay nải lớn gần bằng nửa người cô. Vẻ mặt cô bình thản, nhưng cách cô đứng chặn lối đi cho thấy chuyện này không có chỗ để thương lượng.

“Tôi đi cùng.” Vô Ưu đang ngồi xổm cạnh giếng, miệng ngậm một cọng cỏ. Nghe vậy, chàng giật mình, suýt nuốt luôn cọng cỏ xuống bụng. Chàng ngẩng lên nhìn cái tay nải rồi nhìn Thanh Mai, như thể đang cố tìm xem trong đó có giấu cả Thảo Đường hay không.

“Thầy lang đi đâu? Thảo Đường ai trông?” “Bà Tư hàng xóm trông. Bà ấy tính tiền còn ác hơn tôi.” Thanh Mai đặt phịch tay nải xuống đất, lấy từ trong ngực áo ra cuốn sổ nợ dày cộm. “Còn năm quan rưỡi. Anh đi đâu, tôi đi đó, đến khi nào trả hết.”

Vô Ưu nhìn cuốn sổ, rồi nhìn cô. “Thế là cô đi theo để đòi nợ?”

“Đúng.” “Chỉ vì thế thôi?” Thanh Mai im lặng một lúc. Cô cúi xuống buộc lại dây giày, động tác gọn ghẽ như đang chuẩn bị bước vào một ca chữa bệnh khó. Khi lên tiếng, giọng cô vẫn đều, nhưng ánh mắt đã không còn vẻ đùa cợt thường ngày.

“Còn vì thứ nước đen hôm qua. Cha tôi từng chữa cho một người từ phương Bắc mắc chứng nổi những vệt đen dưới da. Sau đó, cha tôi qua đời. Chuyện ấy đã gần hai năm. Tôi không biết thứ đó là bệnh gì, cũng không biết nó bắt nguồn từ đâu. Nhưng tối qua, khi thấy thứ đen ấy xuất hiện lần nữa, tôi biết chuyện cũ chưa kết thúc.”

Nụ cười trên mặt Vô Ưu nhạt đi. Chàng đứng dậy, phủi bụi trên quần rồi chắp tay cúi chào cô thật sâu, còn sâu hơn lần chào bà Tám.

“Vậy xin nhờ thầy lang chiếu cố. Về khoản nợ, tôi hứa sẽ khoan nhượng mỗi ngày thêm một đồng.” “Anh khoan nhượng cái gì? Người trả nợ là anh, người nhận tiền là tôi.” “À, phải rồi. Vậy tôi hứa sẽ trả mỗi ngày thêm một đồng.” “Thế mới nghe được.”

Sau gốc mít, Sáu Chuột thở dài não nề, lẩm bẩm như nói với chính mình: “Tôi vào đội này hồi nào nhỉ?”

Không ai trả lời. Từ trên cành mít, Sư Tửu thò đầu xuống. Mặt nhà sư đỏ gay, tóc rối bù, một tay vẫn ôm bầu rượu như thể đó mới là vật quý nhất đời mình.

“Từ lúc anh trả cho chàng một ân tình. Trả được ân tình thì khó thoát khỏi đời.” Nhà sư ợ khẽ một tiếng rồi nhảy xuống đất. “Đi thôi. Ta biết một chỗ.”

Chỗ ấy là một ngọn núi đá vôi mọc cô độc giữa đồng lúa, cách Thảo Đường nửa ngày đường. Họ men theo bờ ruộng, băng qua những thửa lúa vừa gặt, rạ vàng trải dài dưới nắng như những tấm chiếu phơi. Gần trưa, ngọn núi hiện ra trước mắt, xám xịt và sừng sững, thân núi phủ dây leo, rêu xanh. Dưới chân núi, vài mái đá nhô ra khỏi vách, trông chẳng khác nào những chiếc nón úp ngược.

Sư Tửu đi đầu, nhưng cách dò đường của ông khiến Sáu Chuột nhìn mãi không hiểu. Nhà sư chẳng nhìn lối đi, cũng chẳng ngẩng đầu xem địa thế. Ông chỉ đưa bầu rượu lên mũi, hít một hơi rồi rẽ trái. Đi thêm một đoạn, ông lại ngửi rượu rồi rẽ phải, vẻ mặt nghiêm túc như một vị tướng đang xem bản đồ.

Sáu Chuột cuối cùng không nhịn được nữa. “Sư đang làm gì vậy?”

“Dò đường.” “Bằng rượu?” “Rượu bay theo gió, gió thì biết đường vào hang.” Sư Tửu đáp tỉnh bơ. “Ngươi không hiểu đâu. Ngươi là trộm, chỉ quen dò đường vào túi người khác.” “Tôi dò đường rất giỏi!” Sáu Chuột đỏ mặt cãi. “Vậy ngươi dò thử đi.”

Sáu Chuột nghẹn lời, định tìm câu đáp trả thì Vô Ưu đã đặt tay lên vai y. “Anh Sáu, sư nói đúng một nửa. Lần sau anh nói đúng nửa còn lại là hòa.”

“Cậu nói thế khác gì không nói?” “Ít ra nghe đỡ đau lòng hơn.” Thanh Mai đi cuối đoàn. Thỉnh thoảng, cô cúi xuống nhổ một nhánh cỏ, ngắt một chiếc lá, xem xét rồi cất vào tay nải. Cô không tham gia những câu cãi vã phía trước, nhưng mỗi khi nghe tiếng cười của họ, đôi vai vốn căng cứng lại thả lỏng đôi chút.

Đến chân núi, Sư Tửu dừng trước một khe đá hẹp như vết dao rạch. Bên trong tối đen, hơi lạnh phả ra mang theo mùi đất ẩm và rêu mục.

“Đến nơi rồi.” Vô Ưu cúi người nhìn vào khe đá, rồi rụt đầu lại. “Sư ơi, khe này tôi lọt, thầy lang cũng lọt, anh Sáu chắc lọt. Còn sư thì…”

Sư Tửu nhìn cái bụng tròn của mình, lại nhìn bầu rượu. Sau một hồi cân nhắc nghiêm túc, ông đưa bầu rượu cho Vô Ưu. “Cầm hộ ta. Đừng để đổ.”

Nói rồi, nhà sư hít sâu, thót bụng, nghiêng người lách qua khe đá nhẹ như con lươn. Trong bóng tối vang lên một tiếng ho khan, tiếp đó là giọng ông vọng ra: “Vào đi! Trong này rộng lắm!”

Khe đá chỉ dài chừng ba bước chân, qua khỏi đó, hang động bất ngờ mở rộng, cao lớn như một gian đình. Nước từ trần hang nhỏ xuống tí tách. Những khối đá vôi rủ xuống như răng của một con thú khổng lồ. Ánh sáng lọt qua vài kẽ nứt trên cao, loang lổ trên nền đá ẩm; phần sâu nhất của hang chìm trong sắc xanh tối, lạnh lẽo.

Vô Ưu bước vào, ngẩng đầu nhìn quanh rồi thở ra một hơi dài. “Đẹp thật.”

“Anh khen gì cũng đẹp,” Thanh Mai lẩm bẩm. “Cái gì đẹp thì khen. Có gì khó đâu?” Sáu Chuột đang định phụ họa thì chợt khựng lại. Sắc mặt y thay đổi, bàn tay đặt lên chuôi dao găm. “Khoan đã. Cái kia là gì?”

Ở cuối hang có một khối tròn lớn bằng căn nhà nhỏ, phủ kín rêu xanh. Đó không phải tảng đá bình thường. Trên bề mặt khối tròn là những đường vân lục giác đều đặn, chạy từ đỉnh xuống tận chân.

“Mai rùa…” Thanh Mai khẽ nói. Khối tròn động đậy. Một tiếng thở chậm và sâu vang lên, tựa gió luồn qua đáy giếng. Từ dưới chiếc mai, một cái đầu to bằng chiếc chum từ từ nhô ra. Da nó nhăn nheo như vỏ cây đa cổ thụ, đôi mắt vàng đục nhìn nhóm người bằng vẻ mệt mỏi của kẻ đã ngủ quá lâu.

“Ai…?” Giọng nói trầm đến mức nền hang dường như rung lên. Sáu Chuột lùi liền ba bước. Thanh Mai nín thở. Chỉ có Sư Tửu tiến thẳng về phía trước, vẫy tay như chào một người quen cũ.

“Lão Quy! Là ta đây. Còn nhớ ta không?” Con rùa nhìn ông rất lâu. Cuối cùng, nó chậm rãi há miệng ngáp một cái, để lộ chiếc lưỡi nâu và cái miệng không răng.

“Ngươi… lại say.” “Say thì có, nhưng ta không quên người quen.” “Một trăm năm… không thấy. Ta tưởng ngươi chết rồi.” “Ta còn bận.” Sư Tửu ngồi phịch xuống một tảng đá, lấy chiếc chén sứt trong tay áo ra rót một ngụm rượu. “Hôm nay ta mang khách đến. Có thứ muốn cho ngươi xem.”

Đôi mắt vàng đục của Lão Quy chậm rãi chuyển sang Vô Ưu. Nó nhìn từ mái tóc bù xù xuống đôi chân lấm đất, rồi dừng lại ở thanh kiếm gỉ bên hông chàng.

Cả hang im phăng phắc. Chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt từ trần đá.

“Ha…” Tiếng cười của Lão Quy vọng trong hang như tiếng đá lở từ một nơi rất xa. “Hóa ra… là ngươi.”

Vô Ưu bước lên một bước, cúi chào rất lễ độ. “Thưa cụ, tiểu bối là Vô Ưu, họ Phạm. Tôi tới đây theo lời một nhà sư say. Nếu có điều gì mạo phạm, xin cụ lượng thứ.”

“Ngươi… mang theo thứ gì?” “Một thanh kiếm gỉ, thưa cụ. Sư phụ cho tôi. Tôi chưa từng rút nó ra khỏi vỏ.” “Vì sao?”

Vô Ưu gãi đầu. Nụ cười trên môi chàng hơi ngượng ngùng. “Sư phụ bảo thanh kiếm này không phải để chém người. Tôi cũng chưa nghĩ ra nó còn có thể dùng để làm gì, nên cứ giữ vậy.”

Lão Quy nhắm mắt, thở ra một hơi dài như thể hơi thở ấy đã đi qua đáy giếng sâu. “Giữ… mà không biết… để làm gì.”

“Dạ.” “Giống hệt… người xưa.” Vô Ưu ngạc nhiên. “Người xưa nào ạ?” Lão Quy không trả lời. Nó chậm rãi nhổm người, để lộ phần bụng nằm dưới mai. Giữa lớp đất mềm và hai chiếc chân lớn như cột đình có một vật nhỏ ánh lên sắc bạc nhàn nhạt.

Đó là một mảnh móng cong màu trắng ngà, dài chừng nửa gang tay, bề mặt trơn nhẵn như ngọc. Những đường vân mảnh như tơ chạy dọc theo thân mảnh móng, lúc sáng lúc tối theo nhịp thở của con rùa.

“Mảnh móng…” Sư Tửu khẽ nói, giọng bỗng nghiêm lại. “Của Linh Quy ngày xưa. Tương truyền, linh vật ấy từng giúp người Việt giữ thành. Sau một biến cố, móng vỡ thành tám mảnh, tản đi khắp nơi. Lão Quy giữ một mảnh đã rất lâu.”

Thanh Mai bước lại gần, quan sát bằng ánh mắt của người đã quen xem xét đủ loại dược liệu. “Nó đang ấm lên.”

“Nó… nhận ra nhau,” Lão Quy nói. Vô Ưu cúi nhìn thanh kiếm bên hông. Thanh kiếm gỉ đang rung lên rất khẽ. Không còn là tiếng ngân mơ hồ như trước; âm thanh lần này đều đặn, sâu và trầm, tựa một nhịp tim đáp lại ánh bạc từ mảnh móng.

Một mảng gỉ trên vỏ kiếm bỗng bong ra, rơi xuống nền hang rồi vỡ thành bụi nâu. Bên dưới lớp gỉ, một nét chữ cổ hiện lên, cong mềm như sóng nước, ánh màu đồng thau đã phai nhạt qua năm tháng.

Vô Ưu nhìn đường chữ, mở to mắt. Chàng không đọc được, nhưng trong lòng bỗng dâng lên cảm giác kỳ lạ, như thể vừa bắt gặp một người quen mà bản thân không còn nhớ nổi tên.

Lão Quy nhìn chàng thêm một lúc rồi lên tiếng. “Còn một điều… ta phải hỏi.” Vô Ưu quay lại, vẻ mặt nghiêm trang. “Dạ, xin cụ cứ hỏi.”

“Ngươi mang thanh kiếm này… để làm gì?” Câu hỏi đơn giản đến mức Sáu Chuột nhíu mày. Thanh Mai cũng nín thở. Chỉ Sư Tửu vẫn ngồi trên tảng đá, nhấp rượu, đôi mắt lim dim nhưng không bỏ sót một lời.

Vô Ưu im lặng. Chàng nhìn thanh kiếm, nhìn nét chữ cổ vừa hiện ra, rồi nhìn xuống bàn tay mình. Chàng nhớ ngày sư phụ đuổi xuống núi, nhớ nắm muối và tờ giấy nợ, nhớ những câu ca dao sai nhịp, bát xôi bà Tám đưa, những đồng tiền Thanh Mai tính từng li. Chàng nhớ cô gái dưới sông với đôi mắt tròn không chớp. Chàng cũng nhớ đêm qua, giữa bóng tối bên ao đình, mình đã nói ra một điều mà suốt mười sáu năm chẳng dám gọi thành lời.

“Thưa cụ, tôi không biết thanh kiếm này dùng để làm gì. Nhưng nếu hỏi vì sao tôi mang nó theo, tôi nghĩ… là để đến lúc cần, tôi vẫn có thể lựa chọn không dùng nó.”

Lão Quy mở mắt.

“Nói thêm.” Vô Ưu ngập ngừng, đưa tay gãi đầu. “Người ta thường nghĩ kiếm sinh ra để chém. Sư phụ tôi lại bảo kiếm có thể dùng để nhắc nhở. Nhắc mình rằng có những việc làm rất dễ, nhưng không làm mới là lựa chọn khó. Tôi có thể dùng kiếm để ép người khác nghe lời, nhưng cũng có thể chịu khó nghe họ nói trước. Tôi nợ nhiều người, nhưng chưa bỏ chạy. Gặp cô gái dưới sông, ai cũng nghĩ cô là yêu quái, còn tôi chọn nghe cô hát. Tôi không biết mình làm đúng hết hay không. Chỉ biết làm như vậy, đêm về tôi ngủ ngon hơn.”

Hang động chìm vào im lặng. Nước vẫn nhỏ giọt, từng tiếng một, như thể cả ngọn núi đang chờ câu trả lời ấy lắng xuống.

Rồi Lão Quy bật cười. Tiếng cười lần này dài hơn và ấm hơn, làm những giọt nước đọng trên trần đá rung lên rồi rơi xuống như một cơn mưa nhỏ.

“Ha… ha… ha! Một trăm năm… cuối cùng cũng nghe được câu trả lời này.” Sư Tửu bật dậy, giơ chén rượu lên cao. “Ta đã bảo mà! Ta đã bảo mà!”

Lão Quy chậm rãi cúi đầu. Mảnh móng rơi nhẹ xuống nền đá, ánh bạc lan ra thành một quầng mỏng. Nó nằm yên trong chốc lát, rồi tự lăn về phía Vô Ưu, dừng ngay bên mũi giày chàng.

Vô Ưu cúi xuống nhặt lên. Mảnh móng ấm trong lòng bàn tay, tựa một ổ bánh vừa ra lò. Thanh kiếm bên hông rung mạnh một nhịp rồi im bặt, sự im lặng lần này bình yên đến lạ.

Lão Quy từ từ rụt đầu xuống dưới mai. Giọng nó vang lên chậm chạp, nhưng từng chữ đều rõ ràng: “Bảy mảnh kia… đã có kẻ thu gom được. Hắn không tìm chúng để giữ gìn.”

Thanh Mai lập tức hỏi: “Hắn muốn làm gì?”

“Kẻ sợ chết…” Lão Quy đáp. “Muốn giữ lấy thứ vốn không thuộc về mình.” Vô Ưu siết mảnh móng trong tay. Hạt đen mang dấu vòng tròn khép kín ở ao đình đêm qua hiện lên trong trí nhớ chàng, cùng tiếng quạ gọi về phương Bắc và lời Sư Tửu từng nhắc đến Thăng Long. Những mối nối đã xuất hiện, nhưng chưa đủ để chàng biết chúng dẫn đến đâu.

“Cụ ơi, sao cụ không tự đi tìm người ấy?” Giọng Lão Quy đã lùi sâu vào bóng tối. “Ta già rồi… Đến khi già, ta mới hiểu sức mạnh không nằm ở nơi ta có thể đi đến, mà nằm ở nơi người trẻ chịu tìm đến.”

Không ai hỏi thêm. Hang động lại chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt, đều đặn như nhịp của một chiếc đồng hồ cổ.

Họ rời hang khi mặt trời đã chếch về phía Tây. Ánh nắng chiều khiến cả nhóm phải nheo mắt. Gió lùa qua cánh đồng rạ, tạo thành âm thanh xào xạc như tiếng đất khẽ thở dài. Sư Tửu đi cuối, ôm bầu rượu, bước chân lảo đảo như thể suốt buổi vừa rồi ông chỉ vào hang ngủ một giấc.

Vô Ưu đi phía trước, nắm chặt mảnh móng trong lòng bàn tay. Chàng im lặng cho đến khi Sáu Chuột chạy lên ngang hàng, hạ giọng hỏi: “Anh nói thật chứ? Rằng anh ngủ ngon hơn?”

“Thật.” “Anh không sợ à?” “Sợ chứ.” Vô Ưu cười, nụ cười vẫn bình thường, nhưng ánh mắt đã hướng về một nơi xa hơn con đường trước mặt. “Sợ nhiều lắm. Nhưng sợ mà vẫn ngủ ngon, cũng là một cái tài.”

Thanh Mai đi bên kia, không nói gì. Cô lấy từ tay nải ra một chiếc khăn, đưa cho chàng. “Quấn lại. Đừng để mảnh đó lộ ra ngoài.”

“Cảm ơn thầy lang.” “Cộng thêm một đồng vào nợ.” “Dạ. Tôi biết ngay lòng tốt của cô không thể không tính sổ mà.”

Thanh Mai liếc chàng, nhưng khóe miệng hơi nhếch lên. Bốn người tiếp tục men theo bờ ruộng. Bóng họ đổ dài, chồng lên nhau trên nền đất đỏ.

Trên đỉnh núi đá phía sau, con quạ đen vẫn đậu im lìm. Đôi mắt đỏ sẫm dõi theo nhóm người, không chớp. Nó nghiêng đầu, cất lên một tiếng kêu khàn khàn hướng về phương Bắc. Gió lùa qua cánh đồng, cuốn tiếng kêu đi xa.

Bốn người đã xuống khỏi chân núi, không ai ngoảnh lại; cũng không ai biết từ lúc rời hang, họ đã bị dõi theo.

(Hết chươn