Chương 21: Đèn Dầu Nhà Thợ Gốm

Đường vào xóm thợ gốm cũ ven sông tối om. Gần chín giờ đêm, hai bên rặng tre chỉ còn tiếng gió lùa xào xạc và tiếng chó sủa ran từng chặp theo vệt đèn pha xe máy của Quang.

Cổng tre nhà ông Bản khép hờ. Qua khe liếp nứa, gian nhà giữa hắt ra luồng ánh sáng vàng vọt của ngọn đèn dầu hỏa.

Quang dựng chân chống xe máy bên gốc ổi, bước lên thềm đất rồi gõ nhẹ lên cánh cửa gỗ:

"Ông Bản ơi, cháu Quang đây ạ."

Bên trong im ắng một lát, rồi có tiếng dép lê lẹt xẹt trên nền gạch đất nung. Then gỗ kêu cạch một tiếng. Cánh cửa mở hé, ông Bản xuất hiện trong bộ áo chàm bạc màu, tay cầm chiếc đèn bão bằng sắt tây, nheo mắt nhìn ra màn đêm:

"Cậu cán bộ xã đấy à? Đêm hôm thế này còn việc gì thế?"

"Cháu có việc lên huyện về tiện đường ghé qua, muốn phiền ông xem giúp cháu một hai thứ." Quang nói nhỏ, giọng chừng mực.

Ông Bản nhìn ra ngõ tối, khẽ gật đầu rồi nghiêng người nhường lối: "Vào đi. Đêm hôm sương xuống lạnh lắm."

Gian nhà giữa thơm mùi rơm khô, thuốc lào và mùi dầu hỏa ngai ngái. Trên chiếc bàn mộc đặt giữa nhà, một chiếc đèn dầu hoa kỳ bằng thủy tinh đang cháy liu riu, ngọn lửa hạt đỗ rọi một quầng sáng hẹp lên mặt gỗ đã lên nước bóng lộn.

Quang ngồi xuống ghế băng. Cậu rút gói giấy báo trong túi áo khoác, mở mẩu giấy đỏ thắm bên trong rồi đặt lên mặt bàn, dưới quầng sáng ngọn đèn:

"Hồi chiều cháu thấy mẩu này kẹt ở cản sau của một chiếc xe con. Nhờ ông ngó hộ xem có phải loại giấy bùa ông hay làm không."

Ông Bản đặt chiếc đèn bão xuống chân bàn, ngồi đối diện Quang. Ông kéo chiếc đèn hoa kỳ lại gần hơn một chút, cầm mẩu giấy đỏ lên sát ngọn lửa để soi. Đôi mắt già nheo lại, ngón tay thô ráp khẽ miết qua mép giấy khô rồi đưa lên mũi ngửi nhẹ.

"Giấy này là giấy xuyến đỏ bồi mỏng," ông Bản chậm rãi nói, mắt nhìn vệt mực đen uốn lượn trên mẩu giấy. "Đúng loại giấy người ta hay dùng vẽ bùa cầu bình an khi đi đường, dán dưới gầm hay mép cản xe. Nét mực đen này là mực tàu pha keo, dầm mưa dãi nắng khó phai."

"Có phải nét chữ ông viết không ạ?"

Ông Bản lắc đầu:

"Không phải nét của tôi. Nét này ấn mạnh tay, đuôi móc gắt hơn. Nhưng lối vẽ thì cùng một kiểu bùa xe cộ thôi. Cánh tài xế hay xin dán lấy may, đi đường xa va quẹt rách kẹt lại cũng là chuyện thường."

Quang khẽ gật đầu. Cậu lấy điện thoại, mở bức ảnh chụp mặt bàn bãi cát lúc chiều, phóng to góc tròn sạch bụi có hai hạt màu đỏ sẫm rồi xoay màn hình về phía ông Bản:

"Còn thứ này nữa ông. Cháu chụp lại trên mặt bàn làm việc ở lán bãi cát. Ông nhìn xem hai hạt màu đỏ này có giống loại bột hay mực gì người ta hay dùng không?"

Ông Bản không cầm lấy điện thoại mà chỉ khom lưng, ghé sát mắt nhìn vào màn hình sáng trưng. Ông nheo mắt nhìn hồi lâu rồi ngước lên, lắc đầu:

"Chịu, nhìn qua cái màn hình sáng lóa thế này thì tôi chịu chết, chẳng dám đoán bừa đâu. Nhưng trông nó sần sùi, mép gãy sắc cạnh như mẩu sỏi nhỏ bị đập vỡ, không giống bột mài mịn để hòa mực vẽ bùa."

"Màu này có giống chu sa không ông?"

Ông Bản với chiếc điếu bát ở góc bàn, vê một vê thuốc lào rồi châm đóm. Khói thuốc xanh mờ bốc lên cuộn quanh bóng đèn dầu. Rít xong một hơi dài, ông mới thong thả nhả khói, giọng chùng xuống:

"Trông thì giống màu khoáng thạch đỏ. Ngày trước hồi tôi còn trẻ hay theo cánh thợ lên mỏ đá mạn trên huyện, có nghe mấy ông già kể cánh đào hầm thỉnh thoảng nhặt được thứ đá đỏ như thế này bèn nhét vào chân cột chống hoặc giắt quanh miệng hầm để trấn, bảo là giữ vía cho người làm dưới sâu. Nhưng đấy là chuyện người ta đồn thổi từ đời nào rồi, tôi nghe tai này qua tai kia chứ có thấy ai làm thật bao giờ."

Quang nhớ đến đoạn dây cáp ở góc bàn, liền kéo sang bức ảnh tiếp theo:

"Lúc chiều cháu thấy đoạn dây điện thoại bàn cắm vào cái máy ngay cạnh chỗ này bị cạo mất một mảng vỏ nhựa, lộ cả lõi đồng ra ngoài. Gần đó có vết keo dính."

Ông Bản nhìn bức ảnh sợi dây xám bị tróc vỏ, rồi nhấc chén nước chè nguội lên nhấp một ngụm:

"Cái máy điện thoại dây dợ thế nào tôi có rành đâu. Dây dẫn để ngoài bãi thì thiếu gì cớ hỏng, chuột cắn hay người ta nối tạm cũng nên, liên quan gì đến mấy cục sỏi đỏ ấy."

Quang không hỏi thêm. Cậu với tay định gấp mẩu giấy báo cất lại mảnh bùa đỏ vào túi áo.

Đúng lúc ngón tay cậu chạm vào mép giấy, ngọn lửa đèn dầu hoa kỳ trên bàn bỗng khẽ phựt một tiếng.

Bấc đèn như nghẹn lại, ngọn lửa hạt đỗ bất ngờ cụt hẳn xuống, tỏa ra một sợi khói đen mỏng mảnh bay nghiêng về phía cửa sổ sau lưng Quang. Gian nhà giữa tối sầm lại trong tích tắc, chỉ còn lại ánh than đỏ rực ở đầu sợi bấc.

Cùng lúc đó, mảnh lệnh bài gỗ mun trong túi ngực Quang bỗng ấm ran lên.

Một luồng hơi ấm rõ rệt lan qua lớp vải áo lót rồi tỏa ra trước ngực cậu — cảm giác ấm nóng hệt như lúc cậu đứng ở cổng viện nhìn thấy chiếc xe sedan màu đen đỗ dưới bóng cây xà cừ. Hơi ấm chỉ kéo dài chừng ba giây rồi tắt hẳn, trả lại bề mặt gỗ nguội ngắt quen thuộc.

Ngay sau đó, ngọn lửa đèn dầu lại bùng lên, cháy đều đặn như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Ông Bản nheo mắt nhìn ngọn đèn thêm một lúc, rồi lặng lẽ đưa tay kéo chiếc chân đèn về gần phía mình hơn. Ông không nói gì về ngọn đèn, cũng không nhìn vào túi áo khoác của Quang, chỉ khẽ gõ nhẹ chiếc đóm đóm vào miệng điếu bát:

"Thôi, đêm hôm rồi. Chuyện bãi cát hay chuyện chiếc xe con kia, nếu là việc của ủy ban thì cậu cứ theo sổ sách giấy tờ mà làm. Chuyện cúng bái hay tin đồn của cánh thợ mỏ, nghe cho biết thế thôi, đừng bận tâm nhiều quá."

"Vâng, cháu cảm ơn ông. Cháu chào ông cháu về."

Quang cất gói giấy báo vào túi ngực, đứng dậy bước ra hiên.

Ông Bản tiễn cậu ra đến cổng tre rồi cài then lại. Đêm ven sông sương mù giăng kín mặt đê, gió thổi từng cơn lành lạnh mang theo hơi ẩm nồng nặc của bãi cát bồi.

Quang lên xe nổ máy, vệt đèn pha quét qua rặng tre già rồi rọi xuống con đường đất mấp mô.

Những gì ông Bản nói chưa thể xác nhận hai hạt đỏ rơi trên bàn Hùng là thứ gì, cũng không làm sáng tỏ được vết cạo trên sợi dây điện thoại. Nhưng chiếc sedan đen móp cản sau và người đàn ông áo xám thì hoàn toàn có thật.

Cậu đưa tay chạm vào túi áo, nơi mẩu nẹp nhựa có dính vệt đất đỏ khô vẫn nằm bên trong. Muốn biết chiếc xe ấy từ đâu tới và có liên quan gì đến bãi cát, sáng mai cậu phải bắt đầu từ sổ sách đăng ký xe chở vật liệu ra vào bến, hoặc hỏi mấy người lái xe ben xem có ai từng nhìn thấy nó chạy cùng những đoàn xe chở đá từ huyện trên về đây hay không.

Quang đạp số, chiếc xe máy chầm chậm lăn bánh lên dốc đê trong đêm vắng.