Chương 15: Lời Gọi Từ Dòng Sông

Sơn đến cơ quan lúc bảy giờ ba mươi, sớm hơn mọi ngày nửa tiếng. Anh đã quyết định từ đêm qua: hôm nay sẽ hoàn thành báo cáo phân tích chất lượng nước hồ Tây trước giờ họp, không để sếp phải nhắc thêm lần nào. Đêm qua, sau khi rời nhà Nam lúc trời vừa hửng sáng, anh chỉ ngủ được hai tiếng. Nhưng cơ thể anh không mệt. Đầu óc anh tỉnh táo một cách kỳ lạ, như thể dư ảnh Bạch Đằng đã đốt sạch mọi uể oải còn sót lại trong anh.
Anh ngồi vào bàn, mở máy tính, và bắt đầu nhập số liệu. Nhưng lần này, anh không làm một cách máy móc. Anh nhìn những con số pH, oxy hòa tan, nhiệt độ nước, và thấy chúng khác đi. Không phải khác về giá trị. Mà khác về ý nghĩa. Khi nhập số liệu mẫu nước sông Hồng lấy tuần trước, Sơn nhận ra một điều: các chỉ số không chỉ là con số. Chúng là nhịp thở của dòng sông. pH dao động theo chu kỳ trăng. Oxy hòa tan giảm khi thủy triều xuống. Nhiệt độ nước thay đổi theo mùa, theo nắng, theo mưa. Dòng sông đang nói chuyện với anh, qua những con số mà anh đã đo suốt hai năm qua. Và anh, Đỗ Hoàng Sơn, kỹ sư môi trường, đã lắng nghe nó mỗi ngày mà không hề hay biết.
Sếp đi ngang, dừng lại bên bàn anh.
- "Báo cáo xong chưa?"
Sơn gật đầu:
- "Dạ, em gửi trước mười giờ ạ."
Sếp nhìn anh một lúc, rồi nói, giọng không giấu được sự ngạc nhiên:
- "Tốt. Dạo này cậu làm việc có vẻ tập trung hơn mặc dù hay xin nghỉ. Số liệu chính xác, phân tích sắc sảo. Tôi để ý đấy."
Sơn mỉm cười. Lần đầu tiên sau nhiều tuần, anh cảm thấy được nhìn nhận mà không phải vì lý do tiêu cực. Sếp đi rồi, Sơn nhìn lại màn hình, và tự hỏi: nếu công việc quan trắc nước thực ra là một cách lắng nghe dòng sông, thì anh đã làm Người Giữ Cân Bằng từ lúc nào mà không hay?
Cuộc họp diễn ra suôn sẻ. Sơn trình bày báo cáo rõ ràng, số liệu chính xác, đề xuất thêm hai điểm lấy mẫu mới ở hạ lưu sông Hồng. Sếp gật đầu hài lòng. Đồng nghiệp vỗ tay nhẹ. Tan họp, sếp gọi Sơn lại, nói:
- "Dự án giám sát sông Hồng giai đoạn hai, tôi muốn cậu dẫn dắt. Cậu nghĩ sao?"
Sơn ngạc nhiên. Anh không ngờ được giao trách nhiệm lớn hơn. Nhưng rồi anh hiểu: đây không chỉ là công việc. Đây là vị trí của anh trong thế giới bình thường. Giống như Hộ canh gác bức tường ở phố Mã Mây. Giống như bà Huệ canh gác Thư viện Quốc gia. Mỗi Người Giữ đều có một vị trí. Và vị trí của Sơn, trong thế giới mà anh vẫn sống mỗi ngày, là Trung tâm Quan trắc Môi trường, 556 Nguyễn Văn Cừ.
- "Dạ, em nhận." - Sơn nói.
- "Em sẽ làm tốt ạ."
Buổi chiều, Sơn xin về sớm với lý do đi khám cánh tay bị bầm từ đêm trước. Sếp đồng ý, nhưng nhắc:
- "Thứ Hai cậu phải có mặt đúng giờ. Giai đoạn hai bắt đầu rồi."
Sơn cảm ơn, thu dọn đồ đạc. Trước khi rời cơ quan, anh dừng lại ở cửa sổ tầng ba, nhìn ra sông Hồng. Dòng sông đỏ ngầu phù sa chảy lặng lẽ dưới nắng chiều. Và anh nhận ra: anh đã nhìn dòng sông này mỗi ngày suốt hai năm, nhưng chưa bao giờ thực sự nhìn nó.
Về đến phòng trọ, Sơn thấy một thứ nằm trên ngưỡng cửa.
Không phải tờ giấy với biểu tượng Ø đứt gãy như lần trước. Mà là một cuốn sổ. Dày hơn cuốn sổ nhỏ mà Hộ thường dùng để viết. Bìa da cũ kỹ, sờn rách ở mép, và trên bìa có khắc biểu tượng Ø. Sơn cúi xuống, nhặt lên. Cuốn sổ nặng hơn anh tưởng. Anh mở ra. Trang đầu tiên, nét chữ run rẩy nhưng rõ ràng:
"Gửi người cuối cùng. Không phải người kế tiếp. Mà là người cuối cùng. Tôi đã giữ Mỏ neo này hơn một nghìn năm. Bây giờ, nó thuộc về cậu. Và cùng với nó, là tất cả những gì tôi đã thấy, đã nghe, đã mất. Hãy đọc. Hãy hiểu. Và hãy chọn."
Sơn ngồi xuống bậc cửa, tay run run. Anh lật từng trang. Không phải đọc hết, không thể đọc hết hơn một nghìn năm ghi chép trong một buổi chiều. Nhưng anh đọc những trang quan trọng.
Trang đầu tiên, ghi năm 938: "Hôm nay, ta lấy Mỏ neo lên khỏi đáy sông Bạch Đằng. Cổ ta đã nát. Giọng ta đã mất. Nhưng Mỏ neo vẫn nguyên vẹn. Ta sẽ giữ nó. Cho đến khi có người đến lấy."
Trang thế kỷ mười một: "Ta đã giấu Mỏ neo dưới nền một ngôi chùa ở Thăng Long. Người Bẻ Cong đang tìm kiếm. Ta phải di chuyển nó."
Trang thế kỷ mười ba: "Quân Nguyên đang đến. Ta cảm nhận được vết nứt mở ra ở Bạch Đằng. Ta phải quay lại đó. Nhưng lần này, ta không một mình. Có một người phụ nữ đã giúp ta. Bà ấy nói tên là Huệ."
Sơn dừng lại ở dòng này. Bà Huệ. Lê Thị Huệ. Bà thủ thư ở Thư viện Quốc gia. Bà ấy không chỉ là đồng đội của Mạc Văn Đức và cha ông Hoàng. Bà ấy đã biết Hộ từ thế kỷ mười ba.
Trang thế kỷ mười lăm: "Lê Lợi đã thắng. Nhưng Người Bẻ Cong vẫn còn. Chúng đã thay đổi hình dạng. Không còn là bóng đen nữa. Mà là người. Là những người có quyền lực, có tiền bạc, có khả năng viết lại sách vở."
Trang năm 1954: "Quân Pháp rút. Mỏ neo ở Chùa Trấn Quốc bị mất. Ta không giữ được nó. Đây là thất bại lớn nhất của ta."
Và trang cuối cùng, nét chữ run rẩy nhất: "Cậu đã đến. Cậu đã thấy. Cậu đã chạm vào Mỏ neo. Bây giờ, cậu phải chọn: giữ nó, hay để nó dẫn cậu đến nơi cậu cần đến. Nhưng hãy nhớ: cậu không phải bỏ cuộc sống của mình. Cậu chỉ cần sống nó theo một cách khác."
Sơn gấp sổ lại. Anh ngồi im trên bậc cửa, tay nắm cuốn sổ, mắt nhìn ra con ngõ nhỏ. Trời chiều Hà Nội vàng nhạt, tiếng xe máy thưa thớt, mùi cơm chiều từ các căn hộ xung quanh bay ra. Một buổi chiều bình thường. Nhưng anh không còn thấy nó bình thường nữa. Anh thấy nó quý giá. Như thể mỗi giây phút bình thường này là một thứ mà Hộ đã không có trong hơn một nghìn năm.
Sáng thứ Bảy, Sơn ra bãi giữa sông Hồng.
Anh bắt xe buýt từ Trung Tự, xuống ở chân cầu Long Biên, rồi đi bộ ra bãi giữa. Trời đẹp, nắng vàng nhạt, gió nhẹ. Sông Hồng mùa này nước đỏ ngầu phù sa, chảy lặng lẽ nhưng mạnh mẽ. Bãi giữa vắng vẻ, chỉ có vài người câu cá, một bà cụ đi bộ tập thể dục, và một đứa trẻ thả diều.
Sơn tìm một bãi cỏ trống, ngồi xuống. Anh mở hộp gỗ, lấy mảnh gốm ra, đặt lên lòng bàn tay. Nó nguội lạnh. Im lặng. Không nóng. Không rung. Không ánh sáng. Anh chờ. Mười phút. Hai mươi phút. Ba mươi phút. Không có gì xảy ra. Anh bắt đầu tự hỏi liệu mình có đang hoang tưởng không. Liệu tất cả những gì xảy ra trong hai tuần qua có phải chỉ là một chuỗi ảo giác do thiếu ngủ và căng thẳng.
Rồi anh nhớ lời Hộ: "Hãy đến sông. Không phải để nhìn. Mà để nghe."
Anh ngừng nhìn. Ngừng chờ. Ngừng phân tích. Anh nhắm mắt lại, nhưng không phải để ngủ. Mà để lắng nghe. Ban đầu, chỉ có tiếng gió, tiếng nước chảy, tiếng chim kêu, tiếng xe máy từ cầu Long Biên vọng lại. Những âm thanh bình thường của một buổi sáng thứ Bảy ở Hà Nội. Nhưng rồi, dần dần, Sơn bắt đầu nghe thấy thứ gì đó khác. Không phải bằng tai. Mà bằng một thứ gì đó sâu hơn. Một nhịp đập. Chậm. Đều. Như trái tim của một sinh vật khổng lồ đang ngủ dưới lòng sông.
Nhịp đập mạnh dần. Sơn cảm nhận được nó trong xương, trong răng, trong lòng bàn tay đang nắm mảnh gốm. Mảnh gốm bắt đầu ấm lên, nhưng không nóng. Ấm như da người. Và trong hơi ấm đó, Sơn nghe thấy giọng nói. Không phải giọng của Hộ. Không phải giọng của bất kỳ ai anh từng gặp. Mà là giọng của dòng sông. Trầm. Sâu. Cổ xưa. Như thể hàng nghìn năm nước chảy đã tạo thành một thứ ngôn ngữ riêng.
Giọng nói không thành lời rõ ràng. Mà là hình ảnh. Là cảm giác. Là ký ức không thuộc về anh. Một bàn tay đặt viên gạch đầu tiên xây thành Cổ Loa. Một người phụ nữ đứng trên thuyền, nhìn ra sông Cái, nước mắt rơi. Một ngọn lửa cháy trong đêm ở Văn Miếu, và tiếng khóc của những người lính. Một tiếng chuông chùa Trấn Quốc vang lên lúc nửa đêm, và bóng người lướt qua mặt nước. Và một dòng sông đỏ, rộng mênh mông, với hàng nghìn cọc gỗ nhô lên, và tiếng hò hét chiến thắng vang vọng khắp hai bờ.
Sơn mở mắt. Anh vẫn ở bãi giữa. Nước sông vẫn đỏ. Nhưng anh không còn thấy nó là một con sông bình thường. Anh thấy nó là một dòng chảy. Một dòng chảy mang theo ký ức của hơn một nghìn năm, của hàng triệu người đã sống, đã chiến đấu, đã chết, đã bị lãng quên. Và anh là một phần của dòng chảy đó. Không phải người quan sát. Không phải người tìm kiếm. Mà là người Giữ Cân Bằng.
Mảnh gốm trong tay anh phát sáng. Không phải ánh sáng xanh nhạt như trước. Mà là ánh sáng vàng ấm, như nắng chiều thu Hà Nội. Và trong ánh sáng đó, Sơn thấy một hình ảnh: bảy điểm sáng, xếp thành hình xoắn ốc, tỏa ra từ một tâm điểm. Tâm điểm đó không phải Hồ Gươm. Mà là một thời điểm. Một khoảnh khắc. Một giao thoa giữa quá khứ và hiện tại.
Sơn cất mảnh gốm vào hộp, đứng dậy. Anh đi bộ dọc bãi giữa, men theo mép nước. Nước sông chạm vào mũi giày anh, mát lạnh, mang theo mùi phù sa. Và trong khoảnh khắc đó, anh hiểu tại sao Hộ đã chọn sông. Không phải vì sông đẹp. Mà vì sông nhớ. Sông nhớ tất cả. Mỗi giọt nước chảy qua đây đều mang theo một mảnh ký ức, từ thượng nguồn đến hạ lưu, từ quá khứ đến hiện tại. Và công việc của anh, lấy mẫu nước, đo pH, đo oxy hòa tan, thực ra là một cách đọc ký ức của sông. Chỉ là trước đây, anh không biết mình đang đọc gì.
Anh tìm một quán trà đá nhỏ gần cầu Long Biên, ngồi xuống, gọi một cốc trà đá. Anh không biết tại sao lại đến đây. Chỉ là cảm giác. Như thể có ai đó đang chờ anh.
Hộ ngồi ở góc quán.
Ông ta đội mũ lưỡi trai, cổ áo cao che vết sẹo. Ông ta trông già hơn đêm qua. Kiệt sức hơn. Như thể cuộc chiến với bóng đen ở khu đất bỏ hoang đã lấy đi phần sức lực cuối cùng. Nhưng khi thấy Sơn, ông ta mỉm cười. Lần đầu tiên Sơn thấy Hộ cười. Không phải nụ cười mệt mỏi. Mà là nụ cười của một người đã chờ đợi rất lâu, và cuối cùng cũng thấy điều mình chờ.
Sơn ngồi xuống đối diện. Hộ đẩy một cốc trà đá về phía anh. Sơn cầm lên, uống. Trà đắng, chát, nhưng ấm. Hai người ngồi im một lúc, nhìn ra sông. Nước sông Hồng chảy lặng lẽ dưới cầu Long Biên, mang theo phù sa và ký ức.
Hộ lấy cuốn sổ nhỏ, viết: "Cậu đã đọc nhật ký?"
Sơn gật đầu.
Hộ viết tiếp: "Vậy cậu biết cái giá. Mỗi Mỏ neo cậu chạm vào sẽ lấy đi một mảnh ký ức. Tôi đã mất giọng nói. Cậu sẽ mất gì, tôi không biết. Nhưng cậu sẽ mất."
Sơn nhìn ông ta.
- "Tôi chấp nhận. Nhưng tôi sẽ không bỏ công việc của mình. Tôi sẽ không bỏ cuộc sống của mình. Tôi sẽ làm cả hai."
Hộ nhìn anh lâu. Rồi viết: "Tốt. Đó là điều tôi muốn nghe. Người Giữ Cân Bằng không phải là người từ bỏ thế giới. Mà là người giữ thế giới cân bằng, từ bên trong nó."
Ông ta dừng lại, thở dốc. Vết sẹo trên cổ lại bắt đầu rỉ chất lỏng đen, nhẹ thôi, nhưng Sơn nhìn thấy. Hộ viết tiếp, nét chữ run rẩy hơn:
"Ba điều. Một: Đừng đến Hồ Gươm cho đến khi cậu có đủ bảy Mỏ neo. Tâm điểm sẽ mở khi bảy Mỏ neo cộng hưởng. Nếu cậu ở đó khi nó mở mà không có đủ bảy mảnh, cậu sẽ bị xé toạc. Hai: Người giống cậu mà bà chủ tiệm tạp hóa nhìn thấy... đừng sợ nó. Nó là một phần của cậu. Phần mà Dòng Chảy giữ lại để cậu không bị lạc khi đi quá sâu. Ba..."
Hộ dừng lại. Ông ta nhìn Sơn, và trong đôi mắt già nua đó, Sơn thấy một thứ mà anh chưa từng thấy. Không phải cảnh báo. Không phải mệt mỏi. Mà là đau.
Hộ viết dòng cuối: "Cô gái ở Viện Sử học. Cha cô ấy không bị giết bởi Người Bẻ Cong. Ông ấy bị giết bởi một Người Giữ Cân Bằng. Một người đã phản bội. Tôi không biết ông ta là ai. Nhưng tôi biết ông ta vẫn còn sống. Và ông ta đang ở rất gần cậu."
Sơn cứng người.
- "Sao ông biết?"
Hộ lắc đầu. Viết: "Bởi vì chỉ có Người Giữ Cân Bằng mới biết cách xé một trang khỏi cuốn sổ mà không để lại dấu vết. Chỉ có Người Giữ Cân Bằng mới biết cách giết một người mà không để lại bằng chứng. Và chỉ có Người Giữ Cân Bằng mới biết bảy Mỏ neo ở đâu."
Hộ đứng dậy. Ông ta đặt tay lên vai Sơn, nhẹ, nhưng nặng. Như thể đặt lên vai anh tất cả sức nặng của hơn một nghìn năm canh gác. Ông ta nhìn Sơn một lần cuối, rồi viết dòng cuối cùng:
"Tôi sẽ không gặp cậu nữa. Không phải vì tôi không muốn. Mà vì tôi không thể. Cơ thể tôi đang tan rã. Bóng đen đêm qua là lần cuối cùng tôi có thể chiến đấu. Bây giờ, tôi chỉ là một cái bóng. Và cái bóng thì không thể bảo vệ ai được nữa. Nhưng tôi muốn cậu biết: hơn một nghìn năm qua, tôi chưa bao giờ hối hận. Và tôi hy vọng cậu cũng sẽ không hối hận."
Hộ quay người, bước ra khỏi quán trà. Ông ta không ngoái lại. Sơn nhìn theo bóng ông ta khuất dần trong dòng người trên cầu Long Biên. Một người lính già, cô độc, bước đi lần cuối cùng. Không có ai tiễn. Không có ai nhớ. Chỉ có dòng sông, và một cuốn sổ nhật ký hơn một nghìn năm, và một mảnh gốm nằm trong hộp gỗ, chờ người tiếp theo.
Sơn ngồi lại quán trà, tay nắm mảnh giấy Hộ để lại. Ba điều. Ba cảnh báo. Ba bí mật. Anh gọi cho Nam.
- "Tao cần gặp mày. Và Thục Oanh. Cả ba. Ngày mai. Tao có thứ cần kể."
Nam im lặng một giây, rồi nói:
- "OK. Nhưng Sơn này... tao mới nhận được laptop sau khi sửa ở quán về, tao vừa kiểm tra laptop. Có người đã truy cập vào máy tao từ bên ngoài. Tao đã ngắt kết nối, nhưng tao nghĩ chúng ta đã bị lộ."
- "Tao biết." - Sơn nói.
- "Nhưng không sao. Tao không cần giấu nữa."
Anh cúp máy, mở email. Một tin nhắn mới từ nguoi_giu_can_bang@am_linh.net:
"Nhánh đầu tiên đã thức tỉnh. Sáu nhánh còn lại đang chờ. Đừng tìm chúng. Hãy để chúng tìm cậu. Nhưng hãy nhớ: mỗi Mỏ neo cậu chạm vào sẽ lấy đi một thứ. Không phải máu. Không phải tuổi trẻ. Mà là một mảnh ký ức. Cậu sẵn sàng trả giá chưa?"
Sơn đọc email ba lần. Rồi anh nhìn ra sông. Nước sông Hồng vẫn chảy, đỏ ngầu phù sa, lặng lẽ nhưng không ngừng. Anh không sợ. Anh đã mất nhiều thứ trong hai tuần qua: giấc ngủ, sự bình yên, cảm giác an toàn. Nhưng anh cũng đã được nhiều thứ: một người bạn đồng hành, một đồng minh, một người thầy im lặng, và một ý nghĩa cho công việc mà anh đã làm suốt hai năm.
Điện thoại rung. Tin nhắn từ Thục Oanh: "Anh Sơn, tôi đã tìm ra ai xé trang cuối trong cuốn sổ của cha tôi. Gặp tôi ngày mai, tám giờ sáng. Lần này, tôi cần anh, Nam, và cả bà Huệ."
Sơn nhìn tin nhắn, mỉm cười. Lần đầu tiên sau nhiều tuần, anh mỉm cười thật sự. Không phải vì mọi thứ đã ổn. Mà vì anh không còn một mình.
Anh đứng dậy, rời quán trà, đi bộ dọc ven sông Hồng về phía bến xe buýt. Nắng chiều vàng nhạt chiếu xuống mặt nước, tạo thành những vệt sáng lung linh. Sơn đi chậm, tay ôm hộp gỗ, cảm nhận mảnh gốm nằm sát ngực, im lặng, nguội lạnh. Nhưng anh biết, bên trong sự im lặng đó, có bảy nhịp đập đang chờ. Có một dòng sông đang gọi. Và có ba người bạn đang chờ anh ở phía trước.
Anh về đến phòng trọ, mở laptop, và viết email cho sếp: "Anh ơi, thứ Hai em sẽ nộp báo cáo phân tích sông Hồng đúng hạn. Em cũng muốn đề xuất một dự án mới: quan trắc dài hạn chất lượng nước tại bảy điểm dọc sông Hồng, kết hợp với nghiên cứu lịch sử thủy văn. Em nghĩ nó sẽ có ích." Anh gửi email, rồi tắt laptop.
Sơn lấy cuốn sổ tay của cha ông Hoàng, lật đến trang cuối. Dòng chữ viết ngày 12 tháng 8 năm 2019: "Nếu cậu đang đọc những dòng này, cậu chính là người đó. Hãy tìm ông Thực. Ông ta sẽ giúp cậu." Anh gấp sổ lại, đặt cạnh cuốn nhật ký của Hộ. Hai cuốn sổ. Hai người cha. Hai người lính. Hai hành trình tìm kiếm sự thật, dừng lại ở cùng một điểm, và bắt đầu lại từ cùng một người.
Anh không cần tìm ông Thực nữa. Anh đã tìm thấy thứ quan trọng hơn: sứ mệnh. Không phải sứ mệnh của ai đó giao cho anh. Mà là sứ mệnh anh tự chọn.
Sơn tắt đèn, nằm xuống giường. Anh không nhắm mắt ngay. Anh nhìn trần nhà, lắng nghe tiếng thành phố về đêm: tiếng xe máy thưa thớt, tiếng radio vọng ra từ một căn nhà nào đó, tiếng gió thổi qua mái ngói. Và bên dưới tất cả những âm thanh đó, anh nghe thấy một nhịp đập. Chậm. Đều. Kiên nhẫn. Như trái tim của dòng sông, đang chờ anh trả lời.
Ngày mai, anh sẽ gặp Nam và Thục Oanh. Ngày mai, anh sẽ kể hết. Và từ ngày mai, anh sẽ không chỉ là người tìm kiếm nữa. Anh là người giữ. Người giữ cuối cùng. Và anh sẽ không giữ một mình.
---
HẾT CHƯƠNG 15 - KẾT THÚC ARC 1: BÓNG ĐEN TRONG MẠNG