Chương 2: Gặp Người Đúng Lúc

Chiếc bán tải già hơn cả đứa con út của họ, nó ho khù khụ mỗi lần đề máy buổi sáng và kêu lạch cạch ở đâu đó dưới gầm mà mấy chục năm nay ông không buồn sửa nữa vì sửa chỗ này nó lại kêu chỗ khác. Thôi cứ để nó kêu, tiếng kêu ấy quen tới mức có hôm nó im ông lại thấy thiếu. Buổi chiều mùa thu hoạch, thùng xe sau chất đầy những bao tải căng phồng, bụi đường bay lấm tấm trong nắng vàng như mật ong. Hai ông bà ngồi phía trước, bà tựa đầu vào cửa kính nhìn ra cánh đồng đang lùi dần về phía sau, ông một tay giữ vô lăng, tay kia thò ra cửa sổ hứng gió, như cái cách ông vẫn làm suốt bốn mươi năm nay.

Cái radio trên xe cũng già như cái xe. Nó rè, thỉnh thoảng lại tậm tịt mất sóng, nhưng chiều nay nó bắt được một đài nào đó. Giữa tiếng gió tiếng máy nổ, một bài hát vang lên.

Bà nghe trước. Bà bao giờ cũng là người nghe ra một bài hát trước ông, cái tai bà thính hơn, lòng bà cũng mềm hơn, nên khi những nốt nhạc đầu tiên cất lên bà đã khẽ nghiêng đầu. Ông thấy khóe miệng bà nhích lên một chút, cái nhích rất nhẹ mà ông đã học được cách đọc suốt bao nhiêu năm, cái nhích nghĩa là có gì đó vừa chạm vào bà.

Giọng hát cất lên "chúng ta cùng khóc, chúng ta cùng cười". Bà bật cười thành tiếng, cái cười khẽ của người vừa nhận ra một điều gì đó đúng đến mức không cười không được, bởi vì đúng rồi. Cả một đời hai người đã cùng khóc cùng cười, khóc những mùa mất trắng khi nước lũ về ngập cả ruộng, cười những mùa được giá khi lần đầu tiên trong đời dám mua cho nhau một thứ gì đó không phải vì cần mà chỉ vì thích. Cứ thế, khóc rồi cười, cười rồi khóc, đan vào nhau chặt tới mức bây giờ nhìn lại không còn phân biệt được đâu là khổ đâu là vui nữa, chỉ thấy tất cả đều là của mình, đều đáng giá.

"Chúng ta ngẩng đầu nhìn bầu trời cao rộng, nơi vẫn còn vài ngôi sao đang tỏa sáng."

Ông nhớ những đêm ấy. Cái thời hai người mới lấy nhau, chưa có gì hết, một mảnh ruộng bạc màu ông bà nội để lại, một căn chòi lá. Còn có những đêm hè nóng tới mức không ngủ được trong nhà, hai vợ chồng trẻ trải chiếu ra sân nằm nhìn trời. Hồi đó nghèo tới mức không dám mơ gì lớn, nhưng nằm cạnh nhau nhìn lên cái bầu trời đầy sao ấy, ông nhớ mình đã nói với bà rằng rồi mình sẽ khá lên, rồi mình sẽ có nhà, có xe, có ruộng cò bay thẳng cánh. Bà đã không cười ông mơ mộng, bà chỉ nắm tay ông chặt hơn một chút, cái nắm tay nghĩa là em tin anh, chúng mình cùng làm. Bây giờ thì họ có thật rồi, có nhà, có cái xe bán tải già này, có mấy mẫu ruộng, nhưng lạ thay cái mà ông nhớ nhất không phải là lúc có được, mà là cái đêm nằm trên chiếu rách nhìn sao và chẳng có gì trong tay ngoài một lời hứa.

Rồi tới câu hát mà bà thích nhất, dù bà chưa từng nói ra, ông biết bà thích vì mỗi lần nghe bà đều lặng đi.

"Chúng ta cùng hát khúc ca của thời gian, mới chợt hiểu ra ôm nhau rốt cuộc là vì điều gì."

Đây là câu hát của những người đã đi cùng nhau đủ lâu.

Vì hồi trẻ, người ta ôm nhau vì say mê, vì rung động, vì cái cảm giác tim đập thình thịch khi chạm vào nhau. Nhưng phải sống với nhau qua mấy chục cái mùa, qua những lần cãi nhau tưởng đã từ bỏ, qua những đêm thức trắng vì con ốm, qua cái tuổi mà da đã nhăn và tay đã chai, thì người ta mới hiểu ra ôm nhau rốt cuộc là vì điều gì. Không phải vì đam mê nữa, mà vì đó là người duy nhất trên đời này biết hết mọi thứ về mình mà vẫn ở lại, là người đã thành một phần của chính mình tới mức không thể tách rời. Ông đưa tay phải rời khỏi vô lăng, đặt lên bàn tay bà đang để trên đùi, bàn tay giờ đã gầy và nổi gân. Bà không quay sang, chỉ lật bàn tay lên để những ngón tay đan vào ngón tay ông, y như cái đêm trên chiếu rách bốn mươi năm trước.

Rồi điệp khúc tới và giọng hát dâng lên một chút, ấm hơn, đầy hơn.

"Bởi vì tôi được gặp người đúng lúc, cho nên những dấu chân lưu lại mới trở nên đẹp đẽ đến thế".

Gặp người đúng lúc.

Ông nghĩ về bốn chữ ấy trong lúc chiếc xe chạy chậm qua con đường đất quen thuộc. Nếu ngày ấy ông không đi ngang cái chợ quê vào đúng cái buổi sáng bà ngồi bán mớ rau, nếu ông đi sớm hơn hay muộn hơn một chút, nếu bà hôm ấy ốm không ra chợ, thì có lẽ cả cuộc đời này đã khác. Có lẽ đã không có chiếc xe này, không có mấy đứa con, không có cái mùa thu hoạch hôm nay. Cả một đời được dệt nên từ một buổi sáng tình cờ. Cái tình cờ ấy bây giờ ông không dám gọi là tình cờ nữa, ông muốn gọi nó là số phận, là duyên, là một điều gì đó lớn hơn cả hai người đã sắp đặt để họ gặp nhau đúng lúc, đúng người, đúng cả một đời.

Và cái câu "dấu chân lưu lại mới đẹp", ông hiểu nó theo cách của một người làm ruộng. Cả đời ông bà đã để lại không biết bao nhiêu dấu chân trên những thửa ruộng này, những dấu chân lấm bùn, những dấu chân đi tới đi lui gánh nước gánh phân, những dấu chân mà lúc bước đi thì chỉ thấy cực nhọc chứ đâu thấy đẹp. Vậy mà bây giờ ngồi trên xe nhìn lại cả một đời dấu chân ấy, ông thấy nó đẹp thật, đẹp lạ lùng, đẹp theo cái cách mà chỉ khi đi gần hết con đường người ta mới quay lại thấy được.

"Gió thổi hoa rơi lệ trào như mưa."

Bà rút tay khỏi tay ông, đưa lên quệt nhanh khóe mắt rồi cười, cái cười ngượng nghịu của người bị bắt gặp đang khóc mà không muốn nhận. Ông liếc sang, cũng cười, không nói gì, vì ông biết đó không phải nước mắt buồn. Đó là thứ nước mắt chỉ tuổi này mới có, thứ nước mắt trào ra khi hạnh phúc đầy quá, đầy tới mức tràn, khi người ta nhìn lại cả một đời và thấy mình đã không phí hoài một ngày nào, đã yêu đúng người và sống trọn vẹn. Cái sự trọn vẹn ấy nó lớn quá, nó dâng lên nghẹn ở cổ và cuối cùng phải thoát ra bằng nước mắt vì không còn cách nào khác để chứa nó.

Bài hát đi tới câu cuối, nhẹ như một hơi thở.

"Nếu như được gặp nhau thêm lần nữa, tôi nghĩ rằng mình vẫn sẽ còn nhớ người".

Và ông chợt hiểu ra một điều mà cả đời ông chưa bao giờ nói thành lời, có lẽ vì đàn ông quê như ông không quen nói mấy lời ấy. Người ta hay hát câu này bằng giọng tiếc nuối, như thể nói về hai người đã lạc mất nhau và chỉ mong kiếp sau gặp lại. Nhưng ông ngồi đây, bên cạnh người đàn bà đã đi với ông trọn cả một đời và ông hiểu câu ấy theo một nghĩa khác hẳn, một nghĩa mà chỉ người đã có được nhau mới hiểu. Với ông, câu ấy không phải lời tiếc thương, mà là một lời thề. Rằng nếu có kiếp sau, nếu ông lại được thả xuống cái cõi đời đông đúc mênh mông này, giữa hàng triệu con người xa lạ, thì ông tin chắc rằng ông vẫn sẽ nhận ra bà, vẫn sẽ đi ngang cái chợ ấy đúng cái buổi sáng ấy, vẫn sẽ dừng lại trước mớ rau ấy. Và ông vẫn sẽ chọn bà một lần nữa và một lần nữa, bao nhiêu kiếp cũng vậy.

Chiếc bán tải rẽ vào con đường về nhà, mặt trời đang xuống thấp phía sau những hàng cây, nhuộm cả cánh đồng một màu vàng cam ấm áp. Bài hát đã hết từ lúc nào, cái radio lại rè rè trở về với tiếng tậm tịt quen thuộc, nhưng không ai bật sang đài khác, cũng không ai tắt đi. Hai ông bà cứ ngồi im như thế, tay lại tìm tay, chiếc xe già chở đầy lúa và chở cả một đời người lăn bánh chậm rãi về phía ngôi nhà mà bốn mươi năm trước còn là một căn chòi lá, dưới một bầu trời mà nếu chịu khó chờ tới tối, thế nào cũng sẽ lại có vài ngôi sao bắt đầu tỏa sáng, y như cái đêm đầu tiên ấy.