Chương 2: Đế Chế Mang Tên Mười Ba Vòng Xoắn

Trước khi là một người làm vườn, Elias Voss từng là một đứa trẻ.

Một đứa trẻ sinh ra trên hành tinh Verdant Hearth, cái nôi của tất cả những khu vườn. Đó là nơi những người làm vườn đầu tiên đã thuần hóa Crystalvine, nơi Ghost Orchid nở hoa lần đầu tiên dưới ánh sáng nhân tạo, và cũng là nơi Elias học được bài học đầu tiên về vũ trụ: không có gì là vĩnh cửu. Ngay cả những thứ đẹp đẽ nhất.

Mẹ ông, một nhà thực vật học có đôi bàn tay chai sần và đôi mắt màu hổ phách, thường nói với ông: "Thực chất, làm vườn chính là học cách nói chuyện với thời gian, chứ chẳng đơn thuần chỉ là trồng cây, Elias ạ." Bà mất khi Elias mười hai tuổi. Sự ra đi ấy hoàn toàn vắng bóng nguyên nhân từ bệnh tật hay tai nạn. Bà chỉ đơn giản là… tàn lụi. Như một chiếc lá rời cành. Một ngày bà ngủ, và không thức dậy nữa. Các bác sĩ nói đó là hội chứng Entropy Tế bào, một căn bệnh hiếm gặp khiến cơ thể ngừng tái tạo, như thể chính vũ trụ đã quyết định rằng người phụ nữ ấy đã tồn tại đủ lâu.

Elias không khóc. Cậu bé mười hai tuổi ấy chỉ lặng lẽ bước ra ngoài vườn, đặt tay lên thân cây Crystalvine, và thì thầm: "Mẹ ơi." Cây không trả lời. Nhưng đêm hôm ấy, nó phát sáng, thứ ánh sáng xanh dịu mà Elias đã quen thuộc suốt phần đời còn lại. Đó là lần đầu tiên ông hiểu rằng khu vườn thực chất mang bản chất của một ngôn ngữ, thay vì chỉ đơn thuần là một nơi chốn vật lý. Và ông, Elias Voss, sinh ra để học thứ ngôn ngữ ấy.

Bốn mươi năm sau, khi Elias lần đầu tiên đặt chân đến kinh đô của đế chế, ông vẫn còn nhớ bài học ấy.

Thay vì nằm trên một hành tinh bề mặt, Kinh đô lại là một công trình nhân tạo khổng lồ, lơ lửng giữa không gian, được xây dựng quanh một ngôi sao lùn trắng đã chết từ lâu. Người ta gọi nó là Heart of Spirals, Trái Tim Của Những Vòng Xoắn. Đó là nơi Hoàng đế ngự trị, nơi Hội đồng ra quyết định cho hàng tỷ thế giới, và cũng là nơi mà Elias chưa bao giờ nghĩ mình sẽ được đặt chân đến.

Nhưng ông đã được triệu tập.

Lý do ông được triệu tập xuất phát từ việc ông đã làm một điều mà không ai trong đế chế này làm được, vượt lên trên cả thực tế rằng ông là một người làm vườn xuất sắc, mặc dù ông đúng là như vậy: ông đã khiến một cây Crystalvine nở hoa trở lại, sau hai trăm năm im lặng.

Đó là một buổi sáng bình thường trên Verdant Hearth. Elias đang chăm sóc luống cây già cỗi nhất của trạm, những cây Crystalvine đã ngừng phát sáng từ trước khi ông sinh ra. Ông không làm gì đặc biệt cả. Chỉ tưới nước. Cắt tỉa. Và hát. Một bài hát cổ mà mẹ ông thường hát, bằng thứ ngôn ngữ đã chết từ lâu. Và rồi, như thể vũ trụ quyết định trả lời, một nụ hoa đã hé nở.

Tin tức lan truyền nhanh hơn cả tốc độ ánh sáng, điều mà lẽ ra không thể xảy ra, nhưng trong một đế chế có Bridge, mọi thứ đều có thể. Chỉ trong vòng ba ngày, một con tàu đã đến đón Elias. Một con tàu mang dấu ấn của chính Hoàng đế.

Và thế là Elias Voss, người làm vườn khiêm tốn từ Verdant Hearth, bước vào Heart of Spirals với đôi bàn tay vẫn còn dính đất.

Cung điện của Hoàng đế không giống bất cứ thứ gì Elias từng thấy. Công trình kiến trúc này hoàn toàn được trồng lên từ sự sống, thay vì xây dựng bằng đá hay kim loại khô cứng. Toàn bộ cung điện là một cái cây khổng lồ, một Silverwood cổ thụ có đường kính hàng trăm mét, vươn lên từ lõi của ngôi sao lùn trắng đã chết. Những cành cây bạc của nó đan vào nhau tạo thành những đại sảnh rộng lớn. Những chiếc lá vàng rơi lơ lửng trong không trung, không bao giờ chạm đất. Và ở khắp mọi nơi, ánh sáng dịu nhẹ của Crystalvine hắt lên từ những bức tường sống.

Elias đứng lặng giữa đại sảnh, choáng ngợp. Ông đã dành cả đời để làm vườn, nhưng chưa bao giờ ông thấy một khu vườn như thế này. Nơi này thực sự là một tuyệt tác, vượt xa khái niệm của một khu vườn thông thường. Một kiệt tác của sự sống và thời gian đan xen.

"Ngươi là Elias Voss?"

Giọng nói vang lên từ phía sau. Elias quay lại. Một người đàn ông cao lớn, mặc áo choàng đen tuyền, đang đứng đó. Khuôn mặt ông ta hẹp và sắc như lưỡi dao. Đôi mắt màu xám, không có đồng tử. Đó là Lãnh chúa Cassian Marr, người đứng đầu Hội đồng, kẻ quyền lực thứ hai trong đế chế, chỉ sau Hoàng đế.

"Thưa ngài, đúng vậy," Elias cúi đầu.

Cassian Marr bước đến gần. Mỗi bước chân của ông ta vang lên trên sàn cây như tiếng thì thầm của một lời nguyền. Ông ta dừng lại ngay trước mặt Elias, và nhìn thẳng vào mắt người làm vườn.

"Ngươi đã khiến Crystalvine nở hoa," Cassian nói. Giọng ông ta không có cảm xúc. "Làm thế nào?"

Elias lưỡng lự. Ông không biết phải trả lời ra sao. Sự thật là chính ông cũng không hiểu điều gì đã xảy ra. Nhưng ông biết rằng, nếu nói dối trước mặt Cassian Marr, ông sẽ không sống sót để rời khỏi cung điện này.

"Tôi đã hát, thưa Lãnh chúa."

"Hát?" Cassian nhướn mày. "Ngươi hát cái gì?"

"Một bài hát của mẹ tôi. Bằng ngôn ngữ cũ. Ngôn ngữ của những người làm vườn đầu tiên."

Một khoảng im lặng kéo dài. Cassian nhìn Elias chằm chằm, như thể đang cố gắng đọc suy nghĩ của ông. Rồi, lần đầu tiên, một nụ cười mỏng manh xuất hiện trên khuôn mặt sắc lạnh ấy.

"Thú vị," Cassian nói. "Hoàng đế sẽ muốn gặp ngươi."

Hoàng đế của Mười Ba Vòng Xoắn hoàn toàn tồn tại ngoài nhân dạng của một con người bình thường.

Đó là điều đầu tiên Elias nhận ra khi bước vào ngai điện. Thứ ngồi trên ngai vàng không có hình hài cố định. Nó là một thực thể ánh sáng, liên tục biến đổi, lúc thì giống một ông lão râu tóc bạc phơ, lúc thì giống một đứa trẻ với đôi mắt không có đồng tử, lúc thì chỉ là một vầng hào quang rực rỡ không thể nhìn thẳng.

Elias quỳ xuống. Ông không dám ngước lên.

"Đứng dậy đi, Người Làm Vườn."

Giọng nói của Hoàng đế vang lên từ khắp mọi nơi, từ những bức tường, từ những chiếc lá vàng lơ lửng, từ chính không khí mà Elias đang thở, thay vì phát ra từ một nguồn duy nhất. Nó vừa cổ xưa, vừa trẻ trung. Vừa dịu dàng, vừa đáng sợ.

Elias đứng dậy. Ông cố gắng giữ bình tĩnh, nhưng bàn tay ông run lên.

"Ta đã nghe về ngươi," Hoàng đế nói. "Ngươi đã khiến một cây Crystalvine nở hoa. Điều đó chưa từng xảy ra trong hai trăm năm. Ngươi có biết tại sao không?"

"Thưa Hoàng thượng, tôi không biết."

Hoàng đế nói: "Nguyên do là bởi Crystalvine thực chất sống bằng ý nghĩa, thay vì hấp thụ nước và ánh sáng như lẽ thường. Và đế chế này, trong hai trăm năm qua, đã đánh mất ý nghĩa của chính mình."

Elias im lặng. Ông không biết phải nói gì.

"Ngươi có biết tại sao ta triệu tập ngươi không, Người Làm Vườn?"

"Thưa, không ạ."

Hoàng đế im lặng một lúc. Hào quang xung quanh ngai vàng dịu xuống, và lần đầu tiên, Elias nhìn thấy một khuôn mặt ẩn trong ánh sáng ấy. Đó là khuôn mặt của một người đàn ông rất già. Rất mệt mỏi.

"Bởi vì ta muốn ngươi xây dựng lại những khu vườn," Hoàng đế nói. "Ta muốn ngươi gieo mầm sống trên toàn bộ mười ba Vòng Xoắn, chứ chẳng riêng gì tại Heart of Spirals này. Ta muốn ngươi mang sự sống trở lại những thế giới đã chết. Ta muốn ngươi làm điều mà không ai trong đế chế này còn nhớ cách làm."

Ngài dừng lại.

"Ta muốn ngươi dạy chúng ta cách làm vườn trở lại."

Elias rời khỏi ngai điện trong trạng thái nửa mơ nửa tỉnh. Ông đã đồng ý. Làm sao ông có thể từ chối? Nhưng trong lòng ông, một câu hỏi vẫn vang lên không ngừng: Tại sao lại là ta?

Ông tìm thấy câu trả lời vào đêm hôm ấy, khi đang lang thang trong những hành lang của cung điện. Ông gặp một người đàn ông đứng một mình bên cửa sổ, nhìn ra vũ trụ đen thẳm bên ngoài. Người ấy mặc áo choàng xám, tay cầm một cuốn sổ nhỏ, và đôi mắt ông ta sáng lên như hai ngôi sao sắp tắt.

"Ngươi là Elias Voss," người ấy nói, không quay lại.

"Vâng. Còn ngài là…"

"Ta là Dorian Ash. Thi sĩ của triều đình."

Elias sững người. Ông đã nghe về Dorian Ash. Tất cả mọi người trong đế chế đều đã nghe về Dorian Ash. Ông ta là thi sĩ vĩ đại nhất của kỷ nguyên này, người đã viết nên những vần thơ khiến cả Hoàng đế phải rơi lệ. Nhưng thực chất, chính ngôn ngữ mà ông ta đang phát minh ra mới là thứ khiến Dorian Ash trở nên huyền thoại, vượt lên trên cả những bài thơ xuất chúng của ông.

Words of Unmaking. Những ngôn từ có thể xóa sổ một vật thể khỏi sự tồn tại.

"Ngươi đang tự hỏi tại sao Hoàng đế chọn ngươi," Dorian nói, vẫn không quay lại. "Để ta nói cho ngươi biết. Lý do Ngài ấy chọn ngươi hoàn toàn xuất phát từ việc ngươi vẫn còn biết sợ, chứ tuyệt nhiên chẳng do sự tài giỏi của ngươi."

"Sợ?"

"Sợ," Dorian lặp lại. "Ngươi sợ cái chết. Ngươi sợ sự lãng quên. Ngươi sợ những thứ đẹp đẽ sẽ tàn lụi. Và chính nỗi sợ ấy khiến ngươi trở thành người làm vườn giỏi nhất mà đế chế này từng có. Bởi vì chỉ những ai thực sự sợ mất mát mới biết cách gìn giữ."

Dorian quay lại. Đôi mắt ông ta nhìn thẳng vào Elias, và trong khoảnh khắc ấy, người làm vườn cảm thấy như mình vừa bị lột trần.

"Nhưng hãy cẩn thận, Elias Voss," Dorian nói, giọng trầm xuống. "Nỗi sợ có thể giúp ngươi trồng nên những khu vườn. Nhưng nó cũng có thể thiêu rụi cả một đế chế. Hãy nhìn Cassian Marr mà xem."

Rồi ông ta bỏ đi, để lại Elias đứng một mình bên cửa sổ, nhìn ra vũ trụ đen thẳm, và tự hỏi: Cassian Marr sợ điều gì?

Ba mươi năm sau, Elias đã có câu trả lời.

Lãnh chúa Cassian Marr sợ cái chết. Nỗi sợ ấy đã vượt xa phản xạ của một người bình thường để biến tướng thành một nỗi ám ảnh, thành tôn giáo, thành lý do duy nhất để tồn tại. Ông ta đã dành toàn bộ quyền lực của mình để tìm kiếm sự bất tử. Và chính cuộc tìm kiếm ấy đã gieo những hạt giống đầu tiên của sự hủy diệt.

Nhưng đó là câu chuyện cho một ngày khác.

Còn bây giờ, Elias Voss, người giờ đây đã trở thành một ông già với đôi bàn tay chai sần và đôi mắt đã chứng kiến quá nhiều thay vì là chàng thanh niên làm vườn năm xưa, đang ngồi trên con tàu rời khỏi Meridian IV, nhìn hành tinh hổ phách nhỏ dần sau khung cửa sổ. Ông đã dành ba nghìn ngày ở đó. Và bây giờ ông ra đi, mang theo Seed Vault, mang theo ký tự, và mang theo một câu hỏi mà ông vẫn chưa có lời đáp.

Đế chế này đã chết từ khi nào?

Có phải từ khi những cây Bridge ngừng hát? Có phải từ khi Cassian Marr thốt lên lời nguyền bất tử đầu tiên? Hay từ khi Dorian Ash viết ra Word of Unmaking cuối cùng, và biến mất khỏi lịch sử? Hay là, và đây là điều khiến Elias rùng mình, đế chế này đã chết từ trước tất cả những điều đó? Từ thời điểm nó quên mất cách trồng một khu vườn?