Chương 13: Không Phải Mọi Thứ Đều Là Minh

Đến trưa, Duy nấu mì thật.

Anh bỏ thêm rau như Hà Vi dặn, thêm một quả trứng còn lại. Ăn xong, anh rửa bát, lau bếp, rồi mở máy tính làm nốt file sếp Hoàng gửi. Công việc buổi thứ bảy không nhiều, nhưng đủ để anh trở lại với các ô, các dòng, các cái tên có thể kiểm tra. Lần này, ô nào rõ thì điền. Ô nào không rõ, anh đánh dấu hỏi lại.

‘Không tự đoán.’

Gần chiều, Hà Vi và Bống về.

Bống bước vào trước, hai tay ôm hộp bút màu mới như ôm một con vật vừa được nhận nuôi. Mồ hôi làm tóc mái con bé dính vào trán. Hà Vi theo sau, xách một túi đồ lặt vặt: dầu gội, khăn giấy, vài gói mì, một hộp bút chì màu da người đúng như Bống đã khoe qua điện thoại.

Con bé lấy một cây màu nâu nhạt rồi giơ thẳng về phía Duy, vẻ mặt nghiêm túc.

“Bố ơi, bố vẽ người đi.”

Duy đang uống dở cốc nước, đặt xuống:

“Bây giờ à con?”

“Vâng. Bố vẽ mắt trước nhé.”

Hà Vi đứng sau con, chưa ngồi xuống. Cô đặt túi đồ cạnh ghế, nhìn Duy như muốn xem lần này anh sẽ xử lý thế nào.

Duy cầm cây bút màu nâu nhạt. Sáp màu khô và hơi lạnh. Tờ giấy Bống đưa trắng tinh, dày, không có dòng kẻ. Ban đầu anh định vẽ một khuôn mặt đơn giản cho con vui. Nhưng đầu bút dừng ở vị trí đôi mắt. Anh nhớ khung tranh trong sổ: hai mắt hơi dài, đuôi mắt ngập ngừng, cái nhìn không thẳng.

Anh không vẽ y hệt.

Chỉ vẽ hai nét cong rất nhẹ.

Bống cúi sát xuống, cằm gần chạm mặt giấy.

“Mắt này hơi buồn.”

Duy nhìn con, cây bút màu vẫn nằm trên mặt giấy.

“Hơi buồn à?”

“Vâng. Nhưng không khóc.”

Hà Vi dựa tay lên lưng ghế của Bống. Cô không chen vào. Duy thêm một nét nhỏ dưới mắt, rồi dừng. Anh đặt bút xuống.

Không vẽ mũi.

Không vẽ miệng.

Không vẽ tóc.

Bống ngẩng lên, thất vọng ra mặt.

“Hết rồi hả bố?”

“Ừ. Bố chưa biết vẽ tiếp thế nào.”

“Thế bố để đó đi.” Bống đẩy tờ giấy về mép bàn.

Con bé kéo tờ giấy về phía mình, rồi lấy một cây màu nâu khác chấm thử ở mép giấy. Với Bống, một bức tranh chưa xong không phải chuyện đáng sợ. Cứ để đó. Mai vẽ tiếp. Hoặc không vẽ nữa thì cũng không sao.

Duy nhìn tờ giấy chỉ có hai nét mắt.

Cổ tay anh vẫn còn giữ cảm giác của đường cong vừa đi qua.

Hà Vi kéo ghế ngồi xuống, mở hộp bút màu giúp con. Các màu nằm thành hai hàng: nâu nhạt, nâu đậm, vàng đất, hồng, be, xám, xanh. Bống cầm từng cây lên đọc tên theo nhãn. Có cây nó đọc sai, Hà Vi sửa. Có cây nó không thích tên, nó tự đặt lại.

“Cái này là màu bánh bao.”

“Không phải. Trên hộp ghi be.”

“Be nghe không ngon.”

Duy bật cười.

Hà Vi nhìn sang cuốn sổ đang nằm trong ngăn kéo dưới bàn ăn.

“Tối anh nhớ cho em xem trang tranh đấy nhé.”

“Ừ.”

“Nhưng trước đó ăn cơm. Và phải mua mấy cái bìa trong đã.”

Duy ngẩng lên.

“Bìa trong?”

“Anh cứ bọc giấy A4 mãi thế này không ổn. Giấy cũ dễ vụn. Để em mua túi hồ sơ cho anh thì anh lại bảo em quản.”

“Anh không bảo vậy.”

“Vậy thì xuống dưới mua.”

Bống lập tức bỏ cây màu xuống.

“Con đi nữa.”

“Con vừa đi siêu thị về,” Hà Vi nói.

“Nhưng tiệm dưới nhà không tính là đi.”

Lý lẽ của Bống làm Hà Vi nhìn Duy. Duy nhìn lại vợ, rồi cười nhẹ.

“Đi nhanh thôi. Mua bìa rồi về nấu cơm.”

Tiệm photo của cô Tám nằm ở dãy ki-ốt nhỏ sát cổng chung cư Ngõ Mới. Gọi là tiệm photo, nhưng bên trong bán đủ thứ: bìa hồ sơ, giấy màu, băng dính, kẹp tóc, thẻ nạp điện thoại, kẹo ngậm, vài cuốn vở ô ly dựng trong hộp nhựa. Trước cửa treo một tấm biển nhựa đã phai, chữ đỏ bong ở góc.

Sau cơn mưa rào đầu giờ chiều, nền xi măng trước tiệm vẫn còn loang nước. Hơi nóng từ mặt đường bốc lên, gặp mùi giấy mới và mùi mực photo thành một thứ mùi rất riêng của cuối tháng Năm.

Bống bước tránh một vũng nước nhỏ, rồi quay lại dặn bố:

“Bố bước bên này. Bên kia trơn.”

Duy nghe lời con, bước sang bên trái.

Cô Tám đang đứng sau máy photo, một tay giữ xấp đề cương của học sinh nào đó, tay kia bấm nút. Máy chạy rì rì, đẩy ra từng tờ giấy nóng.

“Ủa, nhà Bống mua gì đấy?” cô hỏi.

Bống đáp trước:

“Nhà cháu mua bìa cho sổ cũ của bố.”

Cô Tám cười.

“Sổ cũ mà cũng cần bìa à?”

Duy gật đầu.

“Giấy hơi mềm, cô ạ. Cháu lấy loại bìa trong với mấy túi zip đựng giấy.”

“Có. Để cô lấy.”

Cô Tám cúi xuống ngăn dưới. Bống đứng cạnh quầy, hai tay chống lên mặt kính, nhìn những tập bìa màu xếp dọc. Có bìa xanh, bìa đỏ, bìa trong, bìa có hoa văn. Con bé chỉ vào tập bìa màu tím, ngón tay trỏ chạm nhẹ vào mặt kính.

“Bố lấy màu này đi.”

Duy nhìn cái bìa tím, rồi lắc đầu:

“Bố cần loại trong.”

Bống nghiêng đầu, tò mò:

“Trong thì nhìn thấy hết à bố?”

Duy đáp, tay đặt lên vai Bống:

“Ừ. Đỡ phải mở ra nhiều đấy con.”

Bống nghĩ một lát, môi chụm lại.

“Nếu nhìn thấy hết thì có bị bụi nhìn thấy không ạ?”

Cô Tám đứng thẳng lên, bật cười:

“Bụi không có mắt đâu cháu.”

Bống quay sang Cô Tám, giọng nghiêm túc:

“Nhưng bố cháu sợ bụi vào sổ.”

Hà Vi đưa tay xoa tóc con, ánh mắt cô dừng lại trên Duy:

“Bố cháu sợ mình làm rách.”

Câu ấy nói rất nhẹ, Duy nghe thấy chỉ biết mỉm cười.

Cô Tám đặt lên quầy một xấp túi hồ sơ trong, một gói túi zip, một tập giấy lót mỏng. Duy cầm lên xem. Nhựa mềm, hơi dính vì nóng. Anh chọn loại không có khóa kim loại, tránh cấn vào mép giấy.

Bống đứng bên cạnh, cầm tờ giấy có hai nét mắt mà con bé nhất quyết mang theo. Trong lúc người lớn chọn bìa, nó mở hộp bút màu, rồi trải tờ giấy lên một góc bàn photo trống, không quan tâm đến bụi bẩn.

“Con làm gì đấy?” Hà Vi quay lại, hơi nhíu mày hỏi.

“Con vẽ tiếp.”

“Ở đây bẩn lắm.”

“Con vẽ một chút thôi.”

Bống lấy màu nâu nhạt, đưa đầu bút run run chấm lên phía trên hai nét mắt.

Duy nhìn bàn tay con.

“Nếu chưa biết mặt thì con vẽ tóc thế nào?”

Bống dừng bút, ngẩng lên nhìn anh.

“Thì con vẽ tóc con thích.”

“Nhưng nếu người đó không có tóc như vậy thì sao?”

“Thì con xóa.”

Duy nhìn cây bút màu trong tay con.

“Bút màu xóa không sạch đâu con.”

Bống cúi xuống tờ giấy. Nó nhìn hai nét mắt một lúc, rồi đặt cây bút màu xuống.

“Vậy con sẽ để vẽ tóc sau.”

Hà Vi đang đếm tiền lẻ, nghe câu ấy thì ngẩng lên nhìn Duy. Không ai nói gì thêm.

Ngoài cửa tiệm, hai đứa trẻ con chạy qua, dép nhựa tóe nước ở mép vũng. Một bà đi chợ tránh sang bên, mắng yêu:

“Chạy chậm thôi, ngã bây giờ.”

Câu nói ấy quá bình thường. Nhưng Duy vẫn nhìn ra sân một nhịp. Nền xi măng ướt, mép bậc thấp, bánh xe máy ai đó vừa lùi lại sát vạch nước.

Bống kéo tay anh.

“Bố ơi, lấy cái bìa này đi. Nó trong mà cứng.”

Duy nhận tập bìa con đưa. Cái bìa trong cứng hơn loại cô Tám lấy trước, mép không quá sắc.

“Ừ. Lấy cái này.”

Cô Tám cho tất cả vào một túi nilon nhỏ. Duy trả tiền. Bống xin thêm một cái kẹp giấy hình con thỏ. Hà Vi định nói không, nhưng Duy đã lấy ví ra.

“Con dùng để kẹp tranh của con thôi,” Bống giải thích rất nhanh.

“Được. Nhưng không kẹp vào sổ của bố.”

“Con biết. Sổ cũ bụi.”

Trên đường về, Bống đi giữa Duy và Hà Vi. Một tay nó cầm kẹp thỏ, một tay cầm tờ giấy có hai nét mắt. Trời không mưa nữa, nhưng hơi nước vẫn bốc lên từ sân chung cư. Cây bàng nhỏ cạnh cổng rũ lá sau trận mưa. Một giọt nước đọng ở đầu lá rơi xuống đúng lúc Duy đi qua, chạm vào mu bàn tay anh.

Anh lau giọt nước ấy vào quần.

Hà Vi nhìn sang túi hồ sơ trong tay anh.

“Anh thấy không? Có những thứ phải cất cho đúng, nhưng cũng không phải cứ cất là nó tự rõ.”

“Anh biết.”

Bống lập tức ngẩng lên.

“Bố lại biết.”

Duy nhìn con, rồi sửa:

“Bố nghe rồi.”

Bống có vẻ hài lòng.

Tối đó, sau bữa cơm, Duy mở lại trang tranh cửa sổ.

Bống đã vào phòng, ôm bộ bút màu mới và tờ giấy có hai nét mắt. Con bé bảo ngày mai mới vẽ tóc, vì hôm nay “chưa biết tóc thế nào”. Nó đặt tờ giấy lên bàn học, đè bằng hộp bút. Trẻ con có cách cất giữ rất riêng: không khóa, không ghi nhãn, chỉ đặt một vật nặng lên trên và tin thế là đủ.

Trên bàn ăn, cuốn sổ nằm dưới ánh đèn.

Duy trải khăn trắng, đặt sổ, sổ tay, điện thoại, phong bì và túi hồ sơ mới mua sang một bên. Hà Vi kéo ghế ngồi cạnh anh. Cô không nhíu mày như những đêm đầu nữa. Chỉ đẩy đĩa dưa chuột sang bên để có chỗ đặt tay.

“Đây à anh?” cô hỏi.

Duy mở trang tranh cửa sổ.

“Ừ. Trang này.”

Hà Vi cúi xuống, chăm chú nhìn vào trang giấy.

Đầu ngón tay cô đặt sát mép khăn, cách trang giấy một khoảng. Móng tay cô còn dính một vệt màu hồng nhạt của Bống, chắc lúc chiều hai mẹ con thử bút. Chi tiết nhỏ ấy không liên quan đến cuốn sổ, nhưng làm Duy thấy bàn ăn này vẫn là bàn ăn nhà mình, chưa bị quá khứ chiếm hết.

Hà Vi nhìn ô cửa sổ, nhìn đôi mắt ở góc dưới, rồi nhìn dòng chữ mờ bên mép.

“Mắt bạn ấy không giống trong truyện,” cô đọc khẽ.

Cô nhìn thêm một lúc.

“Chữ này không giống chữ ở mấy dòng kia.”

Duy kéo sổ tay lại gần.

“Em thấy khác ở đâu?”

“Nhẹ hơn. Như người viết sợ ấn mạnh.”

Duy mở phần đã chép các dòng trước: “Hải đòi đọc trước”, “Minh bảo truyện nên để cả lớp đọc”, “Quỳnh không nói”, “Đoạn này đẹp”, “...trả lại cho Duy”. Anh đặt bên cạnh trang tranh. Những mẩu chữ nằm trong cùng một vòng sáng.

“Chữ Minh trong mấy trang trước đậm hơn,” Duy nói.

“Thẳng hơn. Có chỗ hơi hất lên.”

Anh mở lại trang có dòng “Tường Minh có bút mới” và “Tường Minh bảo truyện nên để cả lớp đọc”. Chữ Tường Minh ở đó không rõ do ai viết, nhưng mỗi lần xuất hiện đều chắc tay hơn. Các nét đứng thẳng, dấu đặt gọn, chữ “Minh” không bị nuốt mất nét cuối.

Hà Vi nhìn thật kỹ.

“Còn dòng ‘Đoạn này đẹp’?”

‘Đoạn này đẹp.’

Hà Vi nhìn dòng ấy, rồi nhìn dòng mép trang trên cuốn sổ.

“Cùng một người không?” cô hỏi, giọng cô hơi thấp, nhấn vào chữ ‘người’.

“Anh không chắc lắm.” Duy lắc đầu nhẹ.

“Nhưng em thấy khá là giống đấy.” Hà Vi đưa ngón tay trỏ, so sánh hai nét mực.

“Giống cảm giác phải không?”

Duy vừa nói xong đã muốn gạch câu ấy đi. Hà Vi nhìn hai dòng thêm một lúc rồi buông tay, nói:

“Cảm giác cũng có lúc đúng lúc sai. Không thể chắc chắn được.”

Duy quay sang cô, nét mặt hơi nghiêm túc.

“Nghe em nói cũng ba phải thật đấy.”

Hà Vi ngẩng mặt lên, nhìn chồng, ánh mắt cô giãn ra rồi cười khẽ:

“Ở lâu với một người chồng nửa đêm mò dậy, em cũng khó mà nghiêm túc được.”

Anh bật cười khẽ, dịch ghế lại gần cô.

Đúng là vậy.

Duy lấy một tờ giấy mới.

Ở đầu trang, anh viết:

‘Nét chữ / nét vẽ.’

Bên dưới, anh không chia “chắc” và “chưa chắc”. Anh vẽ ba cột nhỏ:

‘Minh’

‘Không rõ’

‘Quỳnh?’

Dấu hỏi sau tên Quỳnh nằm hơi cao, vì tay anh dừng lại giữa chừng.

Hà Vi nhìn thấy nhưng lặng thinh theo dõi.

Duy bắt đầu chép từng mẩu.

Dưới cột Minh, anh ghi những gì có nguồn rõ: ‘Tường Minh được cô khen. Tường Minh có bút mới. Tường Minh bảo truyện nên để cả lớp đọc. Minh - kê bàn - chạy ra sân.’

Dưới cột Không rõ, anh ghi: ‘Dòng 27. Dòng bị gạch. Duy - nhặt giấy - ... Cửa sổ. Mắt bạn ấy.’

Dưới cột Quỳnh?, anh chỉ ghi hai dòng:

‘Quỳnh không nói.’

‘Quỳnh - cửa sổ - không rõ.’

Rồi dừng.

Cái cột ấy trống hơn hai cột còn lại. Cột ấy trống đến đau mắt.

Điện thoại bỗng rung lên.

Tin nhắn của Hải gửi đến:

‘Tối nay có họp hội đồng sổ sách không?’

Duy đọc, đưa Hà Vi xem.

Cô nhướn mày.

“Bạn anh đặt tên hay đấy.”

Duy nhắn lại:

‘Có. Ông rảnh thì qua video. Đang so nét chữ.’

Hải trả lời:

‘Trời ạ, càng ngày càng chuyên nghiệp. Gọi đi.’

Duy gọi video.

Màn hình rung vài giây rồi hiện mặt Hải. Anh ta đang ngồi ở cửa hàng, sau lưng là mấy thùng hàng và một cái quạt treo tường quay lờ đờ. Hải nhăn mặt khi thấy Duy đặt điện thoại cố định bằng cốc nước, giọng trêu chọc:

“Xin chào hai vợ chồng. Hề hề. Bàn điều tra đều ở đây hết à?”

Hà Vi đứng sát cạnh Duy, nói vọng vào:

“Anh còn trêu nhà em là em tắt máy đấy nhé.”

Hải lập tức nghiêm mặt, giơ tay làm kiểu chào:

“Anh trêu tí thôi mà. Thôi, anh xin tham gia nghiêm túc.”

Duy quay camera xuống trang sổ, dùng ngón tay chỉ vào nét chữ:

“Hải. Ông nhìn chữ này.”

Hải nheo mắt qua màn hình, phải cúi sát vào điện thoại:

“Chữ nào?”

“Mắt bạn ấy không giống trong truyện.”

Hải im lặng vài giây, ngả người ra sau ghế:

“Câu này hồi đó ai viết mà nghe buồn cười thế.”

“Ông nhớ không?”

“Tôi mà nhớ thì có khi cả nhóm chat lớp cũ cũng đều biết hết rồi.”

Hải phóng to màn hình bên kia, tay gãi cằm.

“Nhưng chữ này không giống mấy câu thằng Minh. Minh hồi đó viết ngay ngắn hơn. Hồi bé nó đã viết như làm bài thi rồi.”

Hà Vi tiến sát hơn, ghé đầu vào khung hình:

“Còn chữ trên mẩu ‘Đoạn này đẹp’ thì sao anh Hải?”

Duy đưa mẩu giấy vào khung hình, đặt cạnh cuốn sổ.

Hải nhìn lâu hơn. Anh ta nghiêng đầu, tập trung:

“Cái này... giống con gái viết.”

Nói xong, anh lập tức nhăn mặt, xua tay:

“Không. Chữ con gái con trai gì. Ý tôi là nét nhẹ hơn. Kiểu người viết không muốn bị thấy.”

Duy và Hà Vi cùng im lặng. Hà Vi quay sang Duy, Duy siết nhẹ cốc nước.

Hải gãi cằm, vẻ bối rối:

“Tôi nói sai gì à?”

“Không,” Duy nói, lắc đầu. “Tôi đang cố nhớ nhưng không nhớ ra được điều gì.”

Hải nhìn trang sổ lần nữa. Anh ta thở ra một tiếng rõ ràng:

“Nếu hỏi tôi, mấy dòng này không giống Minh viết.”

“Không giống Minh viết. Vậy trong lớp anh thì ai có khả năng nhất?” Hà Vi đặt ra nghi vấn.

“Chịu.” Hải lắc đầu.

“Nhưng ít nhất đừng nhét hết vào Minh nữa. Tội nó.”

Câu “tội nó” làm Duy nhìn lại cột Minh trên trang sổ, khuôn mặt dấy lên vẻ suy tư.

Tường Minh quá nổi bật. Anh đã biết điều đó. Nhưng sáng không phải có lỗi. Một đứa trẻ đứng giữa ảnh lớp, viết chữ thẳng, được cô nhớ nhiều hơn những đứa khác, không vì thế mà trở thành thủ phạm của mọi khoảng trắng.

Duy lấy bút, thêm một dòng dưới cột Minh:

‘Chữ này không phải của Minh viết.’

Hà Vi nhìn dòng đó, rồi nhìn thẳng vào Duy.

“Anh chưa nhớ ra gì à?”

Hải ở màn hình bên kia hạ giọng.

“Mà Duy này. Ông cần gì cứ hỏi lên nhóm xem thế nào, biết đâu trong nhóm có người nhớ ra thì sao?”

Duy nghe xong chỉ biết cười trừ, tay lắc nhẹ điện thoại.

“Ừ. Để tôi nghĩ xem nên hỏi mọi người như nào. Trước mắt là cứ tìm hiểu kỹ trước đã.”

Sau cuộc gọi, Hà Vi đứng dậy, đi rửa cốc. Duy ngồi lại, nhìn ba cột.

Cột Minh đầy hơn.

Cột Không rõ dày hơn.

Cột Quỳnh? vẫn mỏng.

Anh viết thêm bên dưới, bằng chữ nhỏ hơn:

‘Cửa sổ không giống nét của người muốn đứng giữa lớp.’

Câu này hơi văn.

Anh nhìn một lúc, định gạch.

Hà Vi từ bếp ra, tay lau khô.

“Anh nhớ ra điều gì à?”

Duy nhanh chóng đặt tay lên dòng chữ vừa viết:

“Không có gì.”

Hà Vi khẽ nhíu mày, tiến lại gần hơn:

“Đưa em xem nào.”

Duy đẩy sổ tay sang.

Cô đọc dòng cuối, rồi trả lại cuốn sổ cho anh.

“Em đọc xong không hiểu gì luôn.”

“Anh cũng không biết phải diễn giải nó ra như nào nữa.” Duy thở dài nhẹ.

“Nhưng thôi. Anh cứ ghi ra, biết đâu lại nhớ ra điều gì đó thì sao. Đúng không?”
Hà Vi đưa tay, vỗ nhẹ vai anh.

Anh cười nhẹ.

Đêm đó, Duy không mở thêm trang nào.

Trong phòng Bống, tờ giấy có hai nét mắt của anh đã được con bé tô thêm một lọn tóc màu nâu nhạt và hai má hồng lệch nhau. Nhìn hơi buồn cười. Duy đứng ở cửa phòng con, nhìn bức vẽ mới ấy dưới ánh đèn ngủ. Hai nét mắt ban đầu của anh đã bị Bống kéo sang một khuôn mặt khác, trẻ con hơn, sáng hơn, không còn giống đôi mắt trong sổ.

Trong phòng ngủ, Hà Vi đã nằm xuống. Duy tắt đèn, vào nằm cạnh cô.

“Anh đã nghĩ ra thêm điều gì không?” cô hỏi khẽ, tựa đầu vào gối.

“Có.”

“Đó là gì vậy anh?”

Duy khẽ gật đầu rồi nằm im một chút.

“Có lẽ anh đã đặt Minh vào chỗ quá dễ nhìn.”

Hà Vi nằm im.

Duy nói tiếp:

“Không phải mọi thứ đều là Minh.”

Một lúc sau, Hà Vi tìm tay anh dưới chăn.

“Vậy mai đừng chỉ nhìn chỗ dễ nhìn nữa.”

“Ừ.”

“Và ngủ đi. Anh còn phải sống với hiện tại nữa.”

Duy nắm tay cô, siết nhẹ.

Trong bóng tối, đôi mắt ở góc tranh không hiện rõ như khi nằm dưới đèn. Nhưng câu bên mép giấy vẫn ở đó:

‘Mắt bạn ấy không giống trong truyện.’

Duy không biết đêm ấy mình ngủ lúc nào.

Chỉ biết trước khi ngủ, anh nghĩ đến tấm bìa trong ở tiệm photo, đến Bống đặt cây bút màu xuống vì chưa biết vẽ tóc thế nào, và đến một người từng được nhìn kỹ như vậy.

Người đó không nên tiếp tục nằm mãi trong cột “Không rõ”.