Chương 19: Cá Mặt Trời

Sáng thứ Sáu đầu tháng Sáu, Duy thức dậy trước khi chuông báo kêu.

Tin nhắn của Thảo vẫn nằm trong điện thoại.

Một con cá bằng bìa cứng, thân tròn, vây cắt lệch, bên cạnh dán một vòng tròn vàng như mặt trời. Một bên mắt là cúc đen. Bên còn lại được tô màu xanh đã phai, lem nhẹ ra viền, như người vẽ khi đó không đủ kiên nhẫn chờ màu khô.

Dưới ảnh, Thảo viết:

Mẹ vừa lục tủ cũ, tìm thấy con Cá Mặt Trời này. Có phải hồi bé anh làm không? Sao một mắt nó xanh thế?

Duy đọc lại dòng ấy lần thứ tư.

Bên cạnh anh, Hà Vi trở mình. Cổ họng cô còn khàn, cơn ho ngắn bị nén trong lòng bàn tay. Duy ngồi dậy, lấy cốc nước ấm trên tủ đầu giường đưa cho cô.

“Uống đi em.”

Hà Vi nhận cốc, uống một ngụm nhỏ. Cô đặt cốc trở lại tủ.

“Anh có ngủ được không?”

“Anh ngủ được một ít.”

“Anh mơ thấy cái con cá à?”

“Ừ.”

Cô tựa lưng vào gối, vươn tay đòi điện thoại. Duy mở ảnh, đặt máy vào tay cô.

Hà Vi nhìn con cá rất lâu. Cô đưa tay chạm nhẹ vào màn hình.

“Giống đồ thủ công tiểu học.”

“Thảo bảo mẹ tìm thấy trong tủ cũ.”

“Anh có nhớ không?”

“Không.”

“Nhưng anh thấy gì?”

Duy nhìn một mắt xanh của con cá. Anh xoa nhẹ sống mũi.

“Chỉ thấy quen thôi.”

“Quen kiểu nhớ, hay quen kiểu thấy nó quen?”

Duy lặng đi trong giây phút.

Ngoài cửa sổ, trời đã sáng nhưng ánh sáng còn xám. Mưa đêm để lại vài giọt nước trên lan can, mỗi giọt giữ một mảnh thành phố lộn ngược.

“Anh chưa biết,” anh nói.

Hà Vi trả điện thoại lại. Cô tựa lưng vào gối, nhìn anh.

“Vậy hôm nay anh định làm gì?”

“Gọi cho cô Thảo. Có thể trưa hôm nay anh qua nhà bố mẹ để lấy nó.”

“Nếu trưa nay anh mà qua nhà bố mẹ thì nhớ bảo em hỏi thăm sức khỏe hai cụ nhé. Đừng quên, không hai cụ lại mắng em.”

Hà Vi nhấn mạnh từng chữ, dù giọng cô còn khàn.

Duy gật đầu.

“Ừ. Anh sẽ bảo bố mẹ là em hỏi thăm.”

Hà Vi đặt cốc nước xuống.

“Vậy còn chuyện với Trang?”

Duy khựng lại. Anh nhìn xuống chân mình.

“Hôm qua cô ấy gửi anh cái hình vẽ cũ. Hôm nay lại có một con cá cũ. Em không tin trong đầu anh không nối chúng lại.”

Duy nhìn điện thoại. Anh đúng là đã nghĩ đến Trang. Không phải vì muốn gọi cô. Vì Trang từng thấy anh ở một đời khác, sau lớp 5A rất lâu. Nếu Cá Mặt Trời đi theo anh đến tận đại học, nó không chỉ là đồ thủ công tiểu học.

“Anh có nghĩ đến việc hỏi Trang,” Duy nói. “Nhưng anh muốn hỏi em trước.”

Hà Vi cười rất khẽ, tiếng cười khàn và mỏng. Cô dựa đầu vào gối, đôi mắt nhắm lại một thoáng.

“Câu này nghe như anh học thuộc bài.”

“Không. Anh hỏi thật.”

Cô im lặng. Ngoài phòng Bống, con bé ho một tiếng rồi ngủ tiếp. Hà Vi nhìn về phía cửa phòng con.

“Nếu hỏi, hỏi một câu. Không kể lể. Không mở lại quán Mưa Nhỏ. Không để cô ấy thành người giúp anh hiểu mình thay vợ anh.”

“Anh hiểu.”

Hà Vi khẽ lắc đầu. “Đừng hiểu cho xong.”

Duy đặt điện thoại xuống giường, quay lại nhìn Hà Vi.

“Anh muốn biết nó có theo anh qua những năm anh tưởng mình đã quên không. Nhưng anh không muốn dùng Trang làm chỗ để nói dễ hơn.”

Lần này Hà Vi chậm rãi gật đầu.

“Một câu. Và anh cho em xem câu trả lời.”

“Được.”

“Không phải vì em kiểm tra. Vì em đang sống trong chuyện này với anh.”

Duy nghe câu ấy, thấy mình không tìm được lời nào đỡ vụng.

“Anh biết.”

Hà Vi nhìn anh thêm một nhịp.

“Thôi, sáng nay cho phép.”

Hà Vi đưa tay lên xoa đầu Duy một cách dịu dàng.

Bống chạy ra khỏi phòng lúc bảy giờ, tóc rối, tay ôm hộp bút màu. Việc đầu tiên con bé làm là hỏi:

“Bố ơi, Cá Mặt Trời có ăn sáng không?”

Duy đang nướng bánh mì, quay lại, tay vẫn còn cầm kẹp gắp.

“Sao con biết Cá Mặt Trời?”

“Mẹ kể tối qua bố có vẽ con cá tên Cá Mặt Trời.”

Hà Vi ngồi ở bàn, uống nước ấm. Cô cầm cốc nước ấm, hít một hơi thật sâu.

“Mẹ chỉ nói có con cá. Không nói là nó ăn sáng.”

“Cá nào cũng ăn sáng mà mẹ.”

Bống mở hộp màu, lấy một mẩu giấy nhỏ, ngồi xuống ghế vẽ mấy hình tròn màu cam. Nghĩ sao, nó thêm một đường xanh ngang qua một hình tròn.

“Đây là bánh cá.”

Duy đặt bánh mì xuống đĩa.

“Sao bánh cá lại có mắt xanh hả bố?” Bống ngước mắt lên nhìn bố.

“Để nó nhìn đường vào bụng.” Duy xoa đầu con, nhẹ nhàng nói.

Hà Vi bật cười, rồi ho. Cô đưa tay che miệng. Duy đưa cốc nước cho cô. Bống lập tức ngẩng lên.

“Mẹ ốm hả bố?”

“Không. Mẹ mệt thôi.”

“Mẹ mệt thì nghỉ ngơi cho mau khỏe đi nhé.”

Hà Vi xoa đầu con. Cô dựa lưng vào ghế, vẻ mệt mỏi.

“Người lớn mệt vẫn phải đi làm.”

Bống không phục, má nó phồng lên.

“Vậy ạ. Vậy người lớn không biết nghỉ ạ?”

“Ừ,” Hà Vi nói. “Người lớn không dám nghỉ đâu con.”

Bữa sáng diễn ra nhanh. Duy đưa Bống tới trường, kiểm tra hộp màu, bình nước, thẻ đón con. Trước khi chạy vào lớp, Bống quay lại, chân chạy tại chỗ:

“Chiều bố kể Cá Mặt Trời nhé?”

“Bố chưa biết chuyện của nó.”

“Thì bố cũng hỏi bố mẹ của bố xem.”

Duy đứng yên một nhịp. Bống nói xong đã chạy vào sân, tay vẫn còn ôm chặt hộp bút. Anh nhìn theo bóng con chạy vào sân.

‘Bố hỏi bố mẹ của bố xem’. Câu nói của Bống văng vẳng bên tai anh trên quãng đường đến tận công ty.

Ở công ty, Duy hoàn thành những phần cần chốt trước mười giờ. Công việc không ít, nhưng hôm nay anh làm theo từng ô một: lọc danh sách, sửa công thức, gửi cảnh báo sớm. Sếp Hoàng đi ngang qua, thấy anh đang kiểm tra khách cũ, chỉ nói:

“Chiều em nhớ phần cảnh báo tuần sau.”

“Vâng sếp. Em gửi trước ba giờ.”

“Ổn. Hôm nay nhìn em đỡ trôi hơn.”

Duy ngẩng lên, hơi nhíu mày.

“Trôi là sao hả sếp?”

“Ừ. Mấy hôm trước như người ngồi đây mà đầu trôi đi đâu ấy.”

Sếp Hoàng nói xong bước tiếp, không quay đầu lại. Duy nhìn theo lưng sếp. Lồng ngực anh thắt lại khiến hơi thở bị bóp nghẹn.

Anh mở khung chat Trang.

Đầu ngón tay dừng một lúc trên bàn phím, anh hít vào một hơi.

Rồi anh gõ:

‘Trang, anh hỏi một câu thôi. Hồi đại học anh có hay vẽ một con cá tròn, một mắt xanh, bên cạnh có mặt trời không?’

Anh chụp ảnh Cá Mặt Trời Thảo gửi, gửi kèm.

Tin đi rồi, Duy úp điện thoại xuống bàn.

Không đầy ba phút sau, điện thoại rung lên.

Trang nhắn tin phản hồi:

‘Có. Anh hay vẽ nó ở mép vở, nhất là trước kỳ thi hoặc sau mấy hôm mất ngủ. Em tưởng đó là con cá riêng của anh. Có lần em hỏi, anh bảo: “Nó bơi ban ngày nên không sợ tối.” Em nhớ vì câu đó hơi buồn cười.’

Duy đọc xong, lưng lạnh đi rất nhẹ, anh dựa hẳn vào ghế.

‘Nó bơi ban ngày nên không sợ tối.’

Anh không nhớ mình từng nói câu ấy. Nhưng câu ấy không giống Trang nói dối. Nó giống câu của một người trẻ đang cố làm một điều u tối nghe đỡ u tối.

Trang gửi thêm:

‘Sao vậy anh?’

Duy nhìn câu hỏi. Ngón tay anh đặt trên màn hình, cứng đơ lại.

Anh có thể trả lời nhiều thứ. Có thể kể về Thảo, mẹ, Quỳnh, mắt xanh, giấc mơ, khoảng trắng. Câu chuyện sẽ dài ra, dễ hơn một chút, vì Trang ở ngoài đời sống hiện tại của anh, không phải người đang chia tiền nhà, thuốc họng, hộp màu và bữa tối.

Anh gõ:

‘Anh đang tìm lại vài đồ cũ. Cảm ơn em đã nhớ. Anh không tiện nói thêm. Chúc em cuối tuần vui vẻ.’

Gửi.

Trang trả lời:

‘Vâng. Mong anh ổn. Em có việc sẽ nhắn lại sau nhé’

Duy nhìn dòng cuối. Không hỏi thêm. Một ranh giới được người cũ giữ hộ. Anh thở ra một tiếng nhẹ.

Anh chụp màn hình đoạn chat, gửi cho Hà Vi.

Vài phút sau, Hà Vi trả lời:

‘Em đã đọc. Cảm ơn anh.’

Không có icon nào. Không có câu êm tai. Nhưng cũng không lạnh lùng.

Mười hai giờ mười, Thảo gọi. Duy nhận điện thoại, đứng dậy, bước nhanh ra hành lang.

“Anh đang ở đâu?”

“Công ty.”

“Trưa qua nhà mẹ được không? Mẹ bảo nếu anh muốn lấy thì qua, để lâu lại thất lạc.”

“Bố mẹ có nhà không?”

“Mẹ có. Bố đi uống trà với mấy bác, chắc lát về. Mà anh đừng hỏi mẹ dồn dập nhé. Sáng nay em hỏi sao mắt cá xanh, mẹ cứ bảo hồi đấy anh thích màu xanh. Hỏi thêm thì mẹ chuyển sang chuyện gạo hết.”

“Anh biết.”

“Biết thì tốt.” Thảo dừng một nhịp.

“Mà dạo này anh sao thế?”

Duy đứng ở cuối hành lang công ty. Vách kính phản lại mặt anh: mắt thâm, cổ áo hơi nhăn. Anh day nhẹ sống mũi.

“Anh cũng đang muốn biết.”

Thảo im lặng. Câu đùa của cô không đến như mọi khi.

“Qua đi,” cô nói, giọng cô trở nên dịu dàng hơn.

“Mẹ nấu canh cua. Ăn một bát rồi anh muốn hỏi gì thì hỏi.”

Nhà bố mẹ Duy nằm trong khu tập thể cũ phía sau chợ Đá. Cầu thang hẹp, tay vịn sắt sơn xanh đã bong từng mảng. Ở chiếu nghỉ tầng hai có một chậu trầu bà treo bằng dây thép, lá rũ xuống chạm vào tường. Mùi canh cua, nước lau sàn và quần áo phơi trong hành lang trộn vào nhau thành thứ mùi Duy từng rất quen, nhưng không còn thuộc về anh mỗi ngày.

Bà Liên mở cửa trước khi anh gõ lần thứ hai, tay bà vẫn còn giữ cái tạp dề.

“Con đã ăn chưa?”

“Mẹ ạ. Con chưa ăn.”

“Biết ngay. Vào rửa tay,” bà nói. Giọng bà vẫn vang và ấm như mọi khi.

Thảo ngồi ở bàn uống nước, trước mặt là một hộp bánh quy thiếc cũ. Nắp hộp in hình hoa đỏ sẫm, mép móp một góc. Bên trong không có bánh. Chỉ có vài món đồ: một cái huy hiệu thiếu kim, một thẻ học sinh ép plastic ngả vàng, vài mẩu bìa thủ công, và con Cá Mặt Trời nằm trên cùng.

Duy dừng lại ngay trước bàn. Anh không thể rời mắt khỏi con Cá Mặt Trời nằm trên cùng.

Nhìn ngoài đời, nó xấu hơn trong ảnh. Thân cá cắt không tròn, vây bên trái dài hơn bên phải. Mặt trời dán lệch, keo khô thành từng vệt trắng. Một mắt cúc đen sắp bung chỉ. Mắt xanh bên kia được tô bằng bút sáp, màu đã chìm vào giấy, phai đến mức nếu không biết trước, người ta có thể tưởng đó là một vết bẩn.

Duy đứng chôn chân trước cái hộp.

Thảo nhìn anh, khẽ nhún vai.

“Anh nhận ra không?”

Duy lắc đầu.

“Không.”

Bà Liên bưng bát canh cua ra, đặt xuống bàn.

“Không nhớ thì thôi. Hồi bé con làm nhiều đồ lắm. Cái nào mẹ cũng giữ thì nhà thành kho.”

Bà nói vậy, nhưng tay bà lại khẽ chạm vào mép hộp thiếc. Duy nhận ra, nhưng không nói ra.

Duy kéo ghế ra, ngồi xuống, cầm con cá lên. Bìa nhẹ, hơi cong. Mép cá ráp vào đầu ngón tay. Phía sau thân cá có một dòng chữ viết bằng bút bi xanh, nhạt đi gần hết. Duy phải nghiêng con cá dưới ánh đèn để đọc rõ từng chữ:

‘Cá Mặt Trời không ngủ ở ngăn kéo.’

Chữ trẻ con. Không đều. Chữ “Trời” viết hoa lẫn thường. Dưới dòng ấy có một nét vẽ nguệch ngoạc, có thể là sóng, cũng có thể là cỏ.

“Cái này ai viết vậy mẹ?” Duy hỏi.

Bà Liên vừa gắp đồ ăn vừ trả lời.

“Con chứ ai.”

“Con làm hồi nào vậy ạ?”

“Lớp năm hay lớp sáu gì đó.”

Thảo ngẩng lên, mắt cô dán vào mẹ.

“Mẹ, hồi sáng mẹ bảo sau cái đợt anh ấy ốm.”

Bà Liên quay sang con gái rất nhanh, ánh mắt nghiêm khắc.

“Thì lớp năm, lớp sáu cũng có ốm chứ sao.”

Không khí trong phòng lệch đi một chút.

Duy đặt con cá xuống, cảm giác nặng nề đè lên bàn.

“Con ốm hồi nào?”

Bà Liên cầm đũa, gắp rau sống vào đĩa.

“Trẻ con ai chẳng ốm.”

“Con hỏi hồi có con cá này.”

“Ăn đã. Canh nguội.”

“Mẹ,” Thảo nói khẽ, giọng cô trở nên cảnh giác.

“Anh Duy hỏi thật đấy.”

Bà Liên đặt đôi đũa xuống, hai tay bà đặt trên mép bàn.

“Hồi đó con sốt mấy hôm. Không chịu ăn. Đêm hay mê sảng. Bố mẹ đưa đi khám. Bác sĩ bảo nghỉ ngơi, đừng kích động.”

Tiếng quạt trần quay lạch phạch trên đầu. Duy nhìn con cá nằm trong hộp thiếc.

“Vì sao con sốt vậy mẹ?”

“Mưa. Trẻ con nghịch mưa thì ốm chứ sao.”

Duy ghé sát hơn, giọng trầm hẳn.

“Mẹ.”

Bà nhìn anh. Đôi mắt bà không né nữa, nhưng cũng không mở hết.

“Duy, có những chuyện hồi nhỏ con không nhớ thì cũng không nhất thiết phải nhớ làm gì.”

“Nhưng mọi người nhớ. Còn con thì không.”

Bà Liên im lặng trong khoảnh khắc.

Thảo cũng im lặng. Cô nhìn xuống con cá, ngón tay miết mép hộp bánh quy.

“Mẹ không nhớ hết,” mẹ nói, đưa tay vuốt tóc.

“Mẹ chỉ nhớ sau đợt ở trường, con về nhà khác đi. Không chơi với đám gần nhà mấy hôm. Cứ vẽ con cá này. Vẽ ở vở, ở giấy báo, cả mặt sau tờ lịch.”

Duy nhìn chằm chằm vào mẹ, ngón tay anh chạm vào con cá.

“Đợt ở trường là đợt nào vậy mẹ?”

Cạch.

Ông Quý mở cửa vào đúng lúc đó.

Tiếng chìa khóa tra vào ổ làm cả ba người cùng quay lại. Ông bước vào, tay cầm túi trà khô, áo sơ mi ngắn tay bỏ ngoài quần. Thấy Duy, ông hơi ngạc nhiên.

“Trưa nay rảnh à con?”

“Con chào bố. Con qua lấy đồ cũ thôi ạ.”

Ông Quý nhìn cái hộp bánh quy trên bàn. Mắt ông dừng ở con Cá Mặt Trời lâu hơn một nhịp, rồi ông đặt túi trà lên kệ.

“Ăn cơm chưa con?”

“Dạ. Con chưa.”

“Ừ. Vậy ăn cơm trước đã.”

Duy ngồi xuống bàn ăn.

Bữa trưa có canh cua, cà muối, thịt rang và rau luộc. Bà Liên gắp cho anh miếng thịt nhiều nạc. Thảo ăn chậm, thỉnh thoảng liếc bố. Ông Quý chan canh vào bát, thổi hai lần rồi ăn.

Duy cố ăn nửa bát. Canh cua mát, mùi rau đay quen đến mức anh thấy nghẹn.